على ربانى گلپايگانى

320

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

غيبى ( مانند مادر موسى ، و زنبور عسل و . . . ) وحى بنامد ، و در زمان ديگر آن را به قسم خاصى از آن ( يعنى وحى نبوت ) اختصاص دهد . « 1 » 2 . معجزه و كرامت نيز از يك مقوله‌اند و حقيقت آنها يك‌چيز است ، و آن انجام كارى خارق‌العاده است كه در شرايط يكسان افراد ديگر از انجام آن عاجزند و مستند به امداد غيبى الهى مىباشد و آورنده‌ى آن نيز غرضى جز اثبات حقانيت مدّعاى حق خود ندارد ، ولى تفاوت اعجاز در مورد پيامبران با ديگران در مقرون بودن آن با دعوى نبوت است ، معجزه آن كار خارق‌العاده‌اى است كه با ادّعاى نبوت همراه است . فخر الدّين رازى پس از بيان اين‌كه كرامت براى اولياى الهى امرى جايز است و اشاره به كرامت مريم و آصف بن برخيا گفته است : « ثمّ تتميّز الكرامات عن المعجز بتحدّي النبوّة » . « 2 » صاحب مواقف ( عضد الدين ايجى ) پس از بيان اين‌كه از شرايط معجزه اين است كه مقدّم بر ادّعاى نبوّت نباشد ، گفته است : اگر اشكال شود به معجزاتى كه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله قبل از نبوّت داشت ، مانند سايه افكندن ابر بر او ، و سلام كردن سنگ و كلوخ بر او ، پاسخ مىدهيم كه اينها از نوع كراماتى است كه براى اولياى الهى حاصل مىگردد ، و مقام پيامبران قبل از رسيدن به نبوت از مقام اولياى كم‌تر نيست » . « 3 »

--> ( 1 ) . تصحيح الاعتقاد : ص 99 - 100 . ( 2 ) . تلخيص المحصّل ، ط دار الاضواء ، ص 373 . ( 3 ) . شرح المواقف : 8 / 225 .