« ما رأيت افقه من جعفر بن محمد عليه السّلام » . « 1 » از مطالعه‌ى تاريخ زندگى ائمه‌ى اهل بيت عليهم السّلام و دانشمندان و شخصيت‌هاى معاصر آنان به روشنى اين حقيقت به دست مىآيد كه آنان در علم و عمل برترين شخصيت‌هاى روزگار خويش بودند ، هرگز در پاسخ سؤالى كه از آنان مىشد ، فرو نمىماندند ، نزد هيچ‌كس دانش و معرفت كسب نكردند . شيخ صدوق اين مطلب را به عنوان يكى از روشن‌ترين دلايل امامت ياد كرده و گفته است : هر يك از ائمّه‌ى اهل بيت عليهم السّلام در زمان خود بدون اين‌كه از كسى كسب علم و دانش كنند ، در پاسخ هيچ سؤالى فرونمىماندند ، و در همه‌ى علوم و فنون سرآمد روزگار خود بودند ؛ پس چه دليلى از اين گوياتر بر امامت آنان وجود دارد ؟ « 2 » ج ) راه تعيين امام از مطالب پيشين روشن شد كه تعيين امام جز از طريق نصّ ممكن نيست ؛ زيرا صفات و شرايط ياد شده - خصوصا صفت عصمت - را كسى جز خداوند نمىداند . از اين رو ، همان‌گونه كه قرآن كريم در موضوع نبوت فرموده است : اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَهُ « 3 » ، در مورد امامت نيز اين قاعده استوار و پابرجاست . همان‌گونه كه نبوت رحمت خاص خداوند است و تقسيم و تعيين آن به دست خداوند است و

--> ( 1 ) . همان ، ص 53 . ( 2 ) . كمال الدين و تمام النعمة ، ص 91 ، ط مؤسسة النشر الاسلامى . ( 3 ) . انعام / 124 .