على ربانى گلپايگانى
242
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
باشند ، از طريق الهام حقايق و معارفى را در عالم غيب دريافت مىكنند ، در اصطلاح دينى « محدّث » مىگويند . اين مطلب در احاديث شيعه و اهل سنّت وارد شده است . محدّث كسى است كه بدون اينكه پيامبر باشد ، فرشتگان با او سخن مىگويند . در صحيح بخارى آمده است : « لقد كان فيمن كان قبلكم من بني اسرائيل يكلّمون من غير أن يكونوا انبياء » « 1 » ، در بنى اسراييل كسانى بودند كه بدون اينكه پيامبر باشند ، فرشتگان با آنها سخن مىگفتند . محمد بن مسلم از امام صادق عليه السّلام در مورد محدّث سؤال كرد . امام عليه السّلام فرمود : « انه يسمع الصوت و لايرى الشخص » ، او صداى غيبى را مىشنود ولى كسى را نمىبيند . محمد بن مسلم پرسيد : از كجا مىداند كه گويندهى سخن فرشتهى الهى است ؟ امام عليه السّلام فرمود : « انه يعطى السكينة و الوقار حتّى يعلم انّه كلام ملك » ، آرامش و وقارى به او دست مىدهد تا بداند كه آنچه مىشنود سخن فرشته است . « 2 » اصولا ، اهل بيت عليهم السّلام چنانكه پيش از اين بيان گرديد ، از مقام عصمت برخوردار بوده و داراى علم لدنّى بودهاند . آنان راسخان در علم بوده و به ظاهر و باطن قرآن كريم آگاه بودهاند . آنان وارثان علم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بوده و معارف نبوى را به طور كامل در اختيار داشتهاند . و در يك كلام ، آنان ترجمان كتاب و سنّت بودهاند . در پايان ، يادآور مىشويم در احاديث ائمّهى طاهرين عليهم السّلام از كتابى به نام « مصحف فاطمه » يادشده كه در آن حقايق و اسرارى مربوط به آيندهى جهان بيان
--> ( 1 ) . صحيح بخارى : 2 / 149 . ( 2 ) . اصول كافى : 1 / 271 ، كتاب الحجّة ، باب انّ الائمة عليه السّلام محدّثون ، حديث 4 .