على ربانى گلپايگانى

221

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

قرآنى آگاهند تأكيد شده است . « 1 » و در حديث نبوى معروف ، على عليه السّلام به عنوان باب مدينه‌ى علم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله معرّفى شده است : « انا مدينة العلم و عليّ بابها فمن اراد العلم فليأت الباب » « 2 » . به بيان ديگر خداوند ، قرآن را به عنوان كتابى كه دربردارنده‌ى همه‌ى احكام و معارف الهى است معرّفي كرده مىفرمايد : وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ « 3 » با اين‌كه به حسب ظاهر همه‌ى احكام و معارف دينى در قرآن يافت نمىشود ، از اين‌جا روشن مىشود كه قرآن ظاهرى دارد و باطنى و علم به باطن قرآن در دسترس همگان نيست ، چنان‌كه فرموده است : إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ، فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ ، لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ « 4 » . به نصّ قرآن كريم ، مطهّرون همان اهل بيت پيامبرند ( احزاب / 33 ) . بدين جهت است كه اكمال دين را با امامت قرين دانسته مىفرمايد : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ « 5 » . حاصل آن‌كه : 1 . قرآن دربرگيرنده‌ى همه‌ى معارف و احكام الهى است ، با اين‌كه از ظاهر قرآن

--> ( 1 ) . برخى از روايات مربوط به اين مطلب در بحث منابع شيعه گذشت . ( 2 ) . المستدرك : 3 / 126 - 127 . جهت آگاهى از مصادر حديث و احاديث ديگر در مورد علم على عليه السّلام به كتاب « قادتنا ، كيف نعرفهم » ، ج 2 ، باب 23 رجوع شود . ( 3 ) . نحل / 89 . ( 4 ) . واقعه / 77 - 79 . ( 5 ) . مائده / 3 .