على ربانى گلپايگانى

204

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

شيخ احمد خليلى برجسته‌ترين عالم اباضى معاصر نيز گفته است : « ذهب اصحابنا الى انهم معصومون عن الكبائر و الصغائر فى حال النبوة و قبلها » وى سپس به ديدگاه اماميه در اين‌باره اشاره كرد ، كه آنان بر اين عقيده‌اند كه پيامبران از آغاز تولد از موهبت عصمت برخوردارند . آن‌گاه گفته است اين نظريه شايسته مقام كسانى است كه مورد اصطفاء و گزينش الهى قرار گرفته‌اند . زيرا هر عاقلى اين حقيقت را درك مىكند كه خداوند براى چنين مأموريت مهمى جز كسانى را كه پاك‌ترين عنصر و برترين قدرت عقلى ، و استوارترين سيره و روش برخورداند ، انتخاب نخواهد كرد . « 1 » برهان عقلى عصمت پيامبران اين است كه هدف و غرض از نبوت آنان به صورت كامل و همه‌جانبه بدون عصمت تحقق نخواهد يافت . زيرا هرگاه در مورد آنان احتمال خطا و گناه وجود داشته باشد ، نمىتوان به صورت كامل به آنان اعتماد كرد . بنابراين وثوق كامل و فراگير به پيامبران در گرو آن است كه آنان در دريافت حفظ و ابلاغ شريعت و تبيين آن و نيز در عمل احكام الهى از هرگونه خطا و معصيتى معصوم باشند . خواجه نصير الدين طوسى اين دليل را چنين بيان كرده است : « يجب فى النبى العصمة ، ليحصل الوثوق ، فيحصل الغرض » « 2 » عصمت پيامبران از گناه را از طريق ادله‌ى نقلى نيز مىتوان اثبات كرد ، زيرا پس از اثبات پيامبران در دريافت و حفظ و ابلاغ وحى و شريعت الهى كه مورد اتفاق

--> ( 1 ) . جواهر التفسير ، ج 3 ، ص 127 - 129 . ( 2 ) . تجريد الاعتقاد ، مبحث نبوت .