على ربانى گلپايگانى

188

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

الم تسمع اللّه عزوجل يقول : يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ « 1 » . امام رضا عليه السّلام در مناظره با سليمان مروزى كه بدا را انكار مىكرد فرمود : به نظر مىرسد تو در اين باره سخن يهود را مىگويى . سليمان گفت : سخن يهود چيست ؟ امام عليه السّلام فرمود : آنان مىگويند : « يداللّه مغلولة » مقصودشان اين است كه خداوند از امر آفرينش فارغ شده و چيزى را پديد نمىآورد . « 2 » با توجه به اين روايات روشن مىشود كه چرا در اعتقاد به بدا برترين تعظيم نسبت به مقام ربوبى نهفته است ، و پرستش راستين خداوند است . بدا و تأثير اعمال نيك و بد انسان در سرنوشت او آنچه گفته شد ، جنبه‌ى الهى بدا بود . يعنى اعتقاد به احاطه و غلبه‌ى قدرت الهى . اعتقاد به بدا جنبه‌ى ديگرى نيز دارد كه مربوط به نقش اعمال‌نيك و بد انسان در سرنوشت او است . يعنى تحولاتى كه در زندگى و سرنوشت انسان رخ مىدهد از اعمال نيك و بد او تأثير مىپذيرد . مثلا صله‌ى رحم عمر او را افزايش مىدهد ، و قطع رحم عمر او را كوتاه مىنمايد . دادن صدقه بسيارى از حوادث بد و حتى مرگ را از انسان دور مىسازد . عقوق والدين اجل را نزديك مىكند ، و احسان به آنان مايه‌ى خير و بركت در زندگى انسان مىباشد . روشن است كه اين مطلب از باورهاى مسلّم همه‌ى مسلمانان است و آيات قرآنى و روايات اسلامى بر آن تصريح و تأكيد دارد .

--> ( 1 ) . رعد / 39 . ( 2 ) . توحيد شيخ صدوق : ص 444 ؛ بحار الانوار : 4 / 96 .