منافاتى با آن ندارد . از آنچه گفته شد روشن شد كه علم و اراده‌ى ازلى خداوند و عموميت قدرت و خالقيت الهى به هيچ وجه با مختار بودن انسان منافات ندارد . زيرا هيچ‌يك از اصول ياد شده واقعيت را تغيير نمىدهد . علم و اراده‌ى ازلى خداوند به چيزى جز انجام يافتن كارهاى انسان از طريق اختيار و ارادهء او تعلق نگرفته است ، چنان‌كه خالقيت و قدرت خداوند نيز حكيمانه و عادلانه است و هرگز نظام اختيار انسان را كه مقتضاى عدل و حكمت الهى است ، دگرگون نمىسازد . بدا و سرنوشت در روايات اهل بيت عليهم السّلام از اعتقاد به بدا به‌عنوان يكى از اعتقادات مهم دينى ياد شده است . امام صادق عليه السّلام فرموده است : خداوند به چيزى مانند اعتقاد به بدا تعظيم و پرستش نشده است : « ما عظّم اللّه عزّوجلّ به مثل البداء » « 1 » و « ما عبد اللّه بشيء مثل البداء » . « 2 » در احاديث ديگر آمده است : « خداوند هيچ پيامبرى را به نبوت برنگزيد مگر اين‌كه از او به اقرار به بدا پيمان گرفت . » « 3 » بدا در لغت به معنى ظهور پس از خفا و پنهانى است ، و هرگاه در مورد انسان به كار رود به اين معناست كه چيزى بر ايشان پوشيده و پنهان بوده و سپس براى وى

--> ( 1 ) . اصول كافى : ج 1 ، باب بداء ، حديث 1 . ( 2 ) . اصول كافى : ج 1 ، باب بداء ، حديث 1 . ( 3 ) . همان : حديث 13 - 14 .