على ربانى گلپايگانى

116

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

سياسى و اجتماعى بود ، ائمه‌ى اهل بيت عليهم السّلام از ورود در آن پرهيز مىكردند . ولى با اين حال در شرايط مناسب ديدگاه خود را درباره‌ى حادث بودن كلام خداوند بيان مىنمودند . در مجموع ، در دوران حكومت مأمون ، معتصم و واثق شرايط سياسى و اجتماعى براى شيعيان نسبت به دوره‌هاى قبل و بعد از آن مناسب‌تر بود . و فشار و اختناق كم‌ترى بر آنان اعمال مىشد . اما با به قدرت رسيدن متوكل عباسى وضعيت به كلى تغيير كرد . در زمان وى اعمال فشار و روش‌هاى قهرآميز و خصمانه نسبت به اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و شيعيان آنان شدّت پيدا كرد . وى در يكى از كينه توزانه‌ترين اقدام‌هاى خود دستور ويران كردن قبر امام حسين عليه السّلام را صادر و زيارت قبر آن حضرت را ممنوع كرد . « 1 » وى ، همچنين ابن السكيت را كه معلم فرزندانش معتز و مؤيد بود به خاطر اين‌كه امام حسن و امام حسين عليهما السّلام را برتر از آنان مىدانست به قتل رساند . توضيح اين‌كه متوكل به ابن السكيت گفت : آيا فرزندان من نزد تو محبوب‌ترند يا حسن و حسين عليهما السّلام ؟ اين السكيت گفت : قنبر غلام على بن ابى طالب از فرزندان تو برتر است . متوكل از اين سخن برآشفت و دستور داد او را به قتل برسانند . « 2 » در اين دوران امام هادى عليه السّلام عهده‌دار مقام و منصب والاى امامت بود . وى ، پس از شهادت امام جواد عليه السّلام سر رشته امامت را در دست گرفت و تا سال 254 ه ( مدت

--> ( 1 ) . تاريخ الخلفاء ، ص 347 . ( 2 ) . همان ، ص 348 .