تشيّع خود را نه تنها در حضور امام رضا عليه السّلام و در جمع شيعيان اظهار كرده ، بلكه با دانشمندان عصرش نيز در مورد امامت امير المؤمنين عليه السّلام به بحث و گفت‌وگو پرداخته و با روشى عالمانه آنان را محكوم كرده است . « 1 » در عصر امام رضا عليه السّلام شيعه از شرايط سياسى و اجتماعى مطلوبى برخوردار شد . به‌ويژه آن‌كه مأمون اظهار تشيّع مىكرد ، وى علماى كلام را احضار مىنمود و با آنان در مورد خلافت امير المؤمنين عليه السّلام به بحث مىپرداخت و با دلايل قاطع و روشن ادلّه‌ى آنان را باطل مىساخت ، اما پس از آن‌كه امام رضا عليه السّلام را به شهادت رساند ، اين برنامه را به كلى تعطيل كرد . « 2 » پس از شهادت حضرت رضا عليه السّلام امام محمد تقى عليه السّلام عهده‌دار منصب والاى امامت گرديد . امام جواد عليه السّلام در سال 195 ه متولّد شد و در سال 220 ه در سن 25 سالگى به شهادت رسيد . آن حضرت با دو خليفه‌ى عباسى يعنى مأمون و معتصم معاصر بود . مأمون در سال 218 ه از دنيا رفت . بر اين اساس مدت پانزده سال از امامت امام جواد عليه السّلام با دوران زمامدارى مأمون همزمان بود . مأمون نسبت به امام محمد تقى عليه السّلام نيز همان روشى را به كار گرفت كه با امام رضا عليه السّلام به كار گرفته بود . امام عليه السّلام را از مدينه به بغداد فراخواند و او را مورد احترام ويژه قرار داد ، و دختر خود ام الفضل را به ازدواج او درآورد ، از آنجا كه عباسيان با اين كار مخالف بودند ، مأمون مجلسى را آماده كرد و علماى برجسته‌ى عباسى را احضار كرد و مقرر شد كه

--> ( 1 ) . سيرى در سيره‌ى ائمه‌ى اطهار عليهم السّلام ، ص 201 - 202 . ( 2 ) . تاريخ الشيعة ، ص 54 ؛ نيز ر . ك : اعيان الشيعه : 2 / 15 - 16 .