منكر ترديد نكرده و غالب منابع شيعى و سنى از وى به نيكى ياد كرده‌اند . « 1 » مقام و جايگاه زيد در ميان شيعيان امامى به گونه‌اى بود كه برخى از متكلمان بزرگ شيعه امامى در مجادله با زيديان از وى به عنوان امام و پيشواى زهد و شجاعت و امر به معروف و نهى از منكر ياد كرده‌اند و حركت سياسى او را به رسميت مىشناختند . « 2 » سامى نشار نيز معتقد است كه حركت زيد نه يك حركت شيعى ، بلكه حركتى اسلامى و به منظور احياى اصل امر به معروف و نهى از منكر بود . مجموعا در رابطه با ويژگى و اهداف قيام زيد و ربط و نسبت او با امامان شيعه سه ديدگاه كلى ارائه شده است : 1 - ديدگاهى به نفى مطلق قيام زيد پرداخته و حركت وى را انحرافى و مخالفتى آشكار با امامان به حساب آورده است ؛ 2 - عده‌اى ديگر معتقدند زيد از پيروان و معتقدان به امامت امام باقر 7 بوده است و حركت خود را با اجازه و دستور ايشان آغاز كرد و اساسا بايد راه زيد را از عقايد و حركات زيديان جدا دانست ؛ 3 - برخى ديگر معتقدند حركت زيد نه يك حركت شيعى بلكه قيامى در راستاى امر به معروف و نهى از منكر و خروج بر ظالم بود و هيچ سخنى از تأييد امامان به ميان نمىآورند . « 3 » منشأ اختلاف نويسندگان و عالمان شيعى را مىتوان وجود روايات مختلف و احيانا متضاد دربارهء زيد دانست . صاحبان هريك از ديدگاه‌هاى مختلف نيز براى اثبات نظر خود به رد و توجيه و گاهى ساختگى دانستن اين روايات مىپردازند .

--> ( 1 ) . به عنوان نمونه بنگريد : مفيد ، الارشاد ، ج 2 ، ص 171 - 175 ؛ تاريخ فخرى ، ص 177 - 179 ؛ صدوق ، عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 225 ؛ گردآورى ديدگاه‌هاى مثبت عالمان و بزرگان دينى فريقين را دربارهء زيد بنگريد : كريمان ، حسين ، سيره و قيام زيد بن على ، ص 16 - 77 ؛ مقرم ، زيد الشهيد . اين دو نويسنده تلاش كرده‌اند تا رواياتى را كه در آن زيد مورد سرزنش صريح و يا ضمنى قرار گرفته است به هر نحوى توجيه و تأويل كنند و يا آن را مجعول بدانند و در هر صورت حساب زيد را از زيديه جدا كنند . ( 2 ) . مفيد ، الفصول المختارة ، ص 340 ( 3 ) . گردآورى اين ديدگاه را بنگريد : كريمان ، سيره و قيام زيد بن على و نيز نشار ، ج 2 ، ص 125 به بعد .