و نيز اختلاف متكلمان شيعى كه نتيجه اختلاف روايات و گزارش‌هاى تاريخى است « 1 » را به كتب اهل فن حوالت مىدهيم . « 2 » الف : شواهد و قراين اعتقاد به علم غيب در حديثى از امام صادق چنين نقل شده است : « بسيار عجيب است راى كسانى كه خيال مىكنند ما از غيب خبر داريم و حال آنكه جز خدا كسى از امور پنهانى و غيبى خبر ندارد . خود من گاهى قصد تنبيه جاريه‌ام را دارم و او از دست من فرار مىكند و پنهان مىشود اما نمىدانم كه در كدام يك از اطاق‌هاى منزل پنهان شده است . « 3 »

--> ( 1 ) . از اين‌رو در مباحث كلامى متكلمان شيعى دربارهء دو محور مهم عصمت و علم غيب ائمه اختلاف واقع شده است . به عنوان نمونه در باب عصمت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و ائمه عليهم السّلام از سهو ، شيخ صدوق و قمىها كسانى را كه قائل به عدم جواز سهو النبى هستند ، متهم به غلو كرده‌اند . ( صدوق ، من لا يحضره الفقيه ، ص 296 - 297 ) اما در مقابل برخى متكلمان همچون شيخ مفيد و بغدادىها قائل به عدم جواز سهو النبى شده‌اند و طرف مقابل خود را به تقصير و كوتاهى در حق معصومين عليهم السّلام متهم كرده‌اند . ( نك : مصنفات الشيخ المفيد ، ج 10 ، عدم سهو النبى . شيخ مفيد در اين رساله به اثبات عدم سهو النبى پرداخته است . ) در باب علم غيب ، بسيارى از متكلمان قائل به علم غيب معصومين عليهم السّلام در حوادث جزئى ، علاوه بر علم به احكام كلى اسلام شده‌اند ، و معصومين را عالم به آنچه كه بوده و هست و مىباشد ( علم به ما كان و ما يكون و ما هو كائن ) مىدانند ، گرچه اين علم غيب را رشحه‌اى از علم غيب الهى دانسته‌اند . ( نك : مظفر ، محمد رضا ، عقايد الاماميه ، علامه طباطبايى ، رسالة فى علم النبى و الامام بالغيب ، چاپ شده در مجله نور علم ، ش 49 ) اما عده‌اى ديگر از متكلمان گفته‌اند كه معصومين جز در مواردى كه خدا بخواهد عالم به امور و حوادث جزئى نيستند . مصنفات الشيخ المفيد ، ج 4 ، اوائل المقالات ، ص 67 ، شيخ مفيد در آنجا مىنويسد : فاما اطلاق القول عليهم بانهم يعلمون الغيب فهو منكر بيّن الفساد . . . و على قولى هذا جماعة اهل الامامة الا من شذ عنهم من المفوضة و من انتمى اليهم من الغلاة ) . به‌هرحال ريشه اختلاف در هر دو باب ، رواياتى است كه در هر دو طرف دعوا وارد شده است . ( نك : كافى ، ج 1 ، ص 221 ، 223 ، 228 ، 239 ، 240 ، 253 ، 255 ، 256 ، 258 ، 274 ، 296 ، 297 ) . ( 2 ) . براى اطلاع از اين موضوع بنگريد به كتاب‌هاى : 1 . علم الامام ، تأليف محمد رضا مظفر ؛ 2 . آگاهى سوم و علم غيب ، تأليف جعفر سبحانى ؛ وسائل سيد لارى ، رسالة المعارف السلمانية . ( 3 ) . مجلسى ، مرآة العقول ، ج 1 ، ص 186 ؛ صفار ، ص 57 و 62 . هرچند برخى از بزرگان ، اين احاديث را حمل بر تقيه مىكنند اما جمع غيب‌دانى مطلق آن بزرگان با مصائب وارده و ترور و شهادت آنها بسيار مشكل است .