ديگر امامان شيعه نيز كم‌وبيش ، مورد حصر و تعقيب و فشار خلفاى بعدى به ويژه متوكل عباسى ، بودند . خلفاى بعد از هارون ، توانستند با سياست حصر امامان در پايتخت ، ارتباط مستقيم با اصحابشان را كه در مناطق مختلف حضور داشتند ، كاهش داده و آنان را زير نظر داشته باشند . برخورد خلفا با امامان در اين دوره اگرچه در مواردى همراه با احترام ظاهرى گزارش و حتى شهادت آنان توسط اين دسته از خلفا مورد ترديد واقع شده است ، با اين‌حال اين احترام ظاهرى را نمىتوان به حساب توجه آنها به مكتب اهل بيت و يا دلسوزى آنان براى خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تلقى كرد چرا كه براساس گزارش‌هاى تاريخى ، امامان علاوه بر حصر ناخواسته و مراقبت پيوسته كارگزاران حكومتى ، هراز گاهى به ويژه در مواردى كه دستگاه خلافت با مخالفت‌ها و شورش‌هاى علويان روبرو مىشد ، از بازجويى و زندان بىنصيب نبودند . « 1 » اگر حتى از سياست آزار و تعقيب شيعيان و علويان توسط اين خلفا صرف‌نظر و حساب آن را از برخورد با امامان جدا كنيم ، رحلت زود هنگام و مشكوك امام رضا و دو امام بعد از وى موضوعى نيست كه بتوان به سادگى از كنار آن گذشت . د ) سيره سياسى ديگر امامان شيعه درست است كه عباسيان به ويژه تا زمان مأمون ، دل‌خوشى از امامان شيعه نداشته و حتى حضور غيرسياسى آنان را براى حكومت خود خطرناك مىدانستند ؛ با اين‌همه مواجهه آنان با امامان در مقايسه با ديگر علويان تندرو به ويژه شاخه حسنى ، از شدت كمترى برخوردار بود . حداقل اينكه آنها در مجموع شمشير را از رو نبسته بودند . هرچند با همه شناختى كه از آرمان‌ها و مبانى امامان

--> ( 1 ) . مختصرى از آن را بنگريد : حيات فكرى - سياسى امامان شيعه ، ص 481 ، 502 - 513 ، و نيز بنگريد : زندگى سياسى و فرهنگى شيعيان در بغداد ، ص 91 - 97 .