الف ) ستيز امويان با اهل بيت و شيعيان معاويه بعد از رسيدن به قدرت با مخالفان متعدد ، كه انگيزه‌ها و اهداف يكسانى نداشتند ، روبرو شد ، اما براى او روشن بود كه تمامى اين مخالفان از مقبوليت يكسانى برخوردار نيستند . از اين جهت بود كه سمت و سوى اصلى مبارزه را با آن دسته از مخالفانى كه خطر آنها فراگير و مبتنى بر تمايلات مذهبى و عاطفى توده‌هاى مردم بود ، استوار كرد ، وى مانع اصلى تحقق اهداف خود را در مرحله اول وجود سايه بلندپايه شخصيت على عليه السّلام و حضور ملموس پيروان شيعى آن حضرت ديد . و بر اساس شواهد و گزارش‌هاى تاريخى هيچ‌يك از خلفاى بعد از وى نيز ، از سياست و روش او عدول نكردند . پرسش اصلى اين است كه معاويه و خلفاى بعدى براى رفع اين دو مانع بزرگ به چه سازوكارهايى دست زدند ؟ حزب اموى كانون اصلى سقوط حكومت و مانع قدرت خود را على و پيروان مكتب اهل بيت تشخيص داد و البته در تشخيص خود به خطا نبود . از اين جهت است كه وى مواجهه خويش را نيز با اين دو محور آغاز كرد . يك . مقابله با شخصيت على معاويه و امويان پس از او و بعد از فقدان حضور فيزيكى على عليه السّلام ابتدا چاره را در اين ديدند كه شخصيت و قداست او را درهم شكنند . آنان پس از پيروزى ، اغلب مظلوميت عثمان را بهانه قرار داده ، ادعاى جانشينى شرعى و قانونى وى را داشتند . هواخواهان معاويه در جريان جنگ جمل و صفين ، شعار « دين عثمان » را در مقابل « دين على » مطرح كردند و تفكر عثمانى را در مقابل تفكر علوى شكل دادند ، بعدها نيز واژهء « عثمانى » با هواخواهى بنى اميه قرين شد . هدف اصلى آنها دلسوزى براى شخصى نبود كه خود ، اسباب قتلش را فراهم كرده بودند ، انگيزه اصلى آنان