فصل پنجم مشكلات سياسى ، اجتماعى شيعه و رهبران شيعى شايد بتوان گفت از زمان به قدرت رسيدن امويان تا برچيده شدن بساط خلافت عباسيان به دست هلاكوخان مغول مهم‌ترين هدف و دلمشغولى حاكمان آن حفظ اقتدار و امامت سياسى و تثبيت مشروعيت سياسى خود بوده و با توجه به اين مهم از هيچ كوشش سياسى ، فكرى و مذهبى فروگذار نمىكردند . كوشش در راه ترويج فرقه‌هاى خودى و نيز تعقيب فرقه‌هايى كه مشروعيت آنان را به رسميت نمىشناخت سكه رايج تمامى خلفاى اموى و عباسى بود . حفظ قدرت و خلافت آنان را واداشت كه خون پاك فرزندان پيامبر اسلام را بريزند ، حرم امن الهى و شهر رسول خدا را هتك‌حرمت كنند و از شدت خون‌ريزى لقب مسرف و سفّاح را ويژهء خود بسازند « 1 » آنان براى تثبيت قدرت خود نه‌تنها همواره علويان و خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را مورد اذيت و آزار و حبس و قتل قرار مىدادند . بلكه تلاش كردند شيوه‌هايى را به اجرا درآوردند و حتى فرقه‌هايى را دست‌وپا كنند كه بدان وسيله مشروعيت ، مقبوليت و دوام حاكميت خود را تضمين كنند . در مجموع مىتوان شگردهاى مختلف خلفاى عباسى و اموى را براى حفظ و

--> ( 1 ) . عبد الرزاق ، على ، الاسلام و اصول الحكم ، ص 131 .