يهودى براى تشيع برآمده‌اند بر آن هستند كه اصول و مبانى فكرى شيعه در باب جايگاه و مقام امام على عليه السّلام ، كه همان اعتقاد به وجود نص و وصيت بر امامت و خلافت آن حضرت است ، و نيز بيزارى از خلفاى نخستين به خاطر غصب خلافت آن حضرت و اعتقاد به رجعت ، از مخترعات مستقيم عبد الله بن سبأ يهودى الاصل بوده است . « 1 » صاحبان اين ديدگاه همچنين با ادعاى گونه‌هايى از مشابهت‌هاى اعتقادى ، برخى ديگر از معتقدات شيعى را نيز وامدار انديشه‌هاى يهود مىدانند . « 2 » برخى از آنها حتى گفته‌اند كه ابو ذر غفارى - صحابى بزرگ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله - نيز از جمله پيروان و هواداران عبد الله بن سبأ بوده است . « 3 » سامى نشار پژوهشگر بلندآوازه مصرى علاوه بر انتساب طرح عصمت و قداست و وصايت امام على عليه السّلام به اين يهودى فرضى ، حتى طرح برترى و شايستگى امام على براى خلافت را كه در نخستين روزهاى بعد از رحلت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مطرح شد ، به اين شخص مرتبط كرده است و مىگويد : اين عقيده كه خلافت حق على عليه السّلام است و ديگران از جمله عثمان حقّ او را غصب كرده‌اند در اواخر خلافت عثمان به وسيله عبد الله بن سبأ اظهار شد و اشاعه يافت . « 4 » پژوهشگران ، كهن‌ترين منبع اين ديدگاه را گزارش طبرى مبتنى بر روايت سيف بن عمر مىدانند . بنابر گزارش طبرى ( م 310 ) وى يكى از يهوديانى بود كه بعد از اسلام آوردن در روزگار عثمان در شهرهاى مختلف اسلامى به توطئه‌هاى

--> ( 1 ) . صبحى ، نظرية الامامة ، ص 36 . براى بررسى و ردّ مشابهت‌هاى فكرى شيعه و يهود بنگريد : عبد الله بن سبأ دراسة و تحليل ، ص 142 به بعد . ( 2 ) . نك : يمنى ، ج 2 ، ص 271 ؛ قفارى ، ج 1 ، ص 82 و 83 ؛ همچنين نك : احمد امين ، ص 276 . ( 3 ) . حسن ابراهيم حسن ، تاريخ الاسلام السياسى ، ج 1 ، ص 358 . ( 4 ) . نشار ، ج 2 ، ص 37 . جالب توجه اين‌كه وى براى اين عقيده مدعى اتفاق و اجماع مصادر فريقين شده است و با استناد به گزارش‌هاى تاريخى ، ابو ذر را نيز دنباله‌رو او مىداند . بعيد نيست با توجه به اين گزارش‌ها اين ديدگاه تقويت شود كه آن عبد الله بن سبأى كه به حضورش در رخدادهاى عصر عثمان و اوايل خلافت على اشاره شد غير از عبد اللّه بن سبأ معروف باشد .