از پژوهشگران نيست . در روزگار حاكميت سركوبگر حزب اموى ، و با همهء تلاش سردمداران اين حزب براى سازكردن القاب سرزنش‌آور براى آنان ( مثلا ترابيه ) ، شيعيان هيچ‌گاه به چنين لقبى متهم نمىشدند ، « 1 » امّا در دوره‌هاى بعدى ، برخوردارى اين واژه از معناى ناپسند و حسّاسيت‌برانگيز نزد قشر وسيعى از مسلمانان و احتمالا به خاطر وجود برخى از احاديث ساختگى عليه صاحبان اين نام و نشان « 2 » موجب شد كه جمعى از مخالفان و معاندان تفكر شيعه ، مجموعه فرقه‌هاى شيعى و حتى زيديانى را كه در آغاز چنين لقبى را عليه شيعيان ترويج مىكردند ، « رافضه » بنامند . « 3 » مهم‌تر اينكه ، حتى از ديدگاه برخى ، دوستى خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه مورد تأكيد صريح قرآن و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بوده ، نيز رفض و رافضيگرى تلقّى شده است . « 4 »

--> - كه گزارش وى ناظر به آن دسته از احاديث ساختگى و منسوب به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله باشد كه بنابر اذعان خود وى ، توسط مرجئه مطرح شده‌اند . ( همان ، ص 271 ) و روشن است كه زمان طرح و ترويج اين دسته از اخبار عليه گروهى به نام رافضه ، كه به برخى از متون روايى اهل سنّت نيز راه يافته ( نك : اين ابى عاصم ، كتاب السنه ، ) و از طرف ديگر ، خوشايند مذاق كلامى و فرقه‌اى برخى از فرقه‌نگاران متعصّب نيز واقع شده و حتى بر اساس آن مجوّز قتل شيعيان را نيز صادر كرده‌اند ( ابو حاتم رازى ، الزينه ، ص 271 ) ، مربوط به زمانى است كه دشمنان فكرى تشيّع براى شكستن شيعيان از هيچ كوششى فروگذار نمىكردند . روشن‌ترين دليل آن نيز اين است كه خود ابو حاتم نه‌تنها اصطلاح « شيعه » را كهن‌ترين اصطلاح فرقه‌اى دانسته و رافضه را يكى از فرق انشعابى شيعيان برمىشمارد ( همان ، ص 259 ) ، بلكه خاستگاه ظهور اين اصطلاح را نيز مربوط به حوادث سياسى ايام صادقين عليهما السّلام مىداند . ( همان ، ص 270 - 271 ) ( 1 ) . بررسى اين واژه به عنوان يك ناسزاى فرقه‌اى به شيعيان نك . در : فضل بن شادان ، الايضاح ، ص 303 ؛ حسنى رازى ، ص 167 ، 193 ؛ نوبختى ، ص 22 ؛ مقدسى ، البدأ و التاريخ ، ج 5 ، ص 124 ؛ يمنى ، محمد عقايد الثلاث و السبعين فرقه ، ج 1 ، ص 446 - 447 ؛ و رسول جعفريان ، تاريخ تشيّع در ايران ، ج 1 ، ص 24 - 27 . ( 2 ) . نمونه‌هايى از آن را نك . در : الحوثى ، بدر الدين ، من هم رافضه ، ص 9 ، 21 ، 23 ، 29 . ( 3 ) . براى اطلاع از اين نام‌گذارى براى همهء گروه‌هاى شيعى و از جمله زيديان نك در : اشعرى ، ص 5 ؛ بغدادى ، ص 22 ؛ اسفراينى ، ص 35 ؛ رازى ، فخر الدين ، اعتقادات فرق المسلمين و المشركين ، ص 35 ؛ ملطى ، ص 18 ؛ مقريزى ، ج 3 ؛ يمنى ، ج 1 ، ص 446 و 452 ؛ عراقى ، الفرق المفترقه ، ص 30 ؛ ابن قتيبه ، المعارف ، ص 623 و ابن عبدربه ، العقد الفريد ، ج 2 ، ص 404 . ( 4 ) . جعفريان ، تاريخ تشيع در ايران ، ج 1 ، ص 28 و قزوينى ، عبد الجليل ، كتاب النقض ، ص 218 .