محمد حسن خان اعتماد السلطنه

500

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

زيرا او از اولاد عسكر خان افشار بود . وى شوهر عندليب الدوله از زنهاى خوش‌آواز و خوانندهء مقرب شاه بود . در 1284 علاوه بر پيشخدمتى رئيس اصطبل توپخانه نيز شد و در 1289 فراشباشيگرى و حاجب الدولگى به او داده شد . در سال بعد به علت شركت در هنگامهء تقاضاى عزل سپهسالار از حاجب الدولگى معزول شد . در اواسط سال 1296 دوباره رئيس اصطبل توپخانه شد و در سال 1298 در طهران درگذشت . وى پدر محمد حسين خان سالار مكرم سردار امنع بود و پسر ديگرى هم به نام محمد خان داشت كه در 1289 رئيس اصطبل توپخانه شد . مجد الملك در رسالهء خود دربارهء اين زن و شوهر مىنويسد : عندليب آشفته‌تر مىخواند اين افسانه را . افشار بيك افسار اسبان توپخانه را به دست گرفته مست بادهء عرفان است و محو نظارهء جانان ! لطف سخن در آنست كه نام عندليب الدوله نظاره خانم بوده است و افشار بيك رئيس اصطبل و آن مصراع شعر از نظيرى نيشابورى و تمام آن چنين است : داستان عشق گل را از نظيرى بشنويد * عندليب آشفته‌تر مىخواند اين افسانه را حاجب الدوله ، محمد حسن خان ( ص 42 - ص 19 چاپ اول ) پسر محمد رحيم خان علاء الدوله و متولد 1278 هجرى قمرى ، در يازده سالگى ( 1289 ) نسق‌چىباشى شد و در پانزده سالگى حاجب الدوله ( 1293 ) و در 1298 به لقب حاجب الدوله هم ملقب شد و در عين‌حال رياست سرايدارخانه و نسقخانه هم با او بود . وى در 1305 هنگام صرف غذا ته‌ديگى در گلويش گير كرد و درگذشت . در حالى كه بيست و هفت سال بيشتر نداشت . اين شخص پدرزن احمد قوام ( قوام السلطنه ) بود و نام پدربزرگ خود را داشت ، يعنى محمد حسن خان نسقچىباشى پسر جان محمد خان دولو متوفى 1254 . معين الدوله ، حاج حسينعلى خان ( ص 42 - ص 19 چاپ اول ) برادر حاجب الدولهء متوفاى مذكور در فوق كه در 1294 در دربار غلام پيشخدمت - باشى بود و چون به حاجب الدولگى انتخاب شد سرايدارخانه و نسقخانه هم به او داده شد . وى تا 1308 حاجب الدوله بود و در 1310 به لقب معين الدوله ملقب شد و در 1312 هجرى شمسى درگذشت . ( 1352 ه . ق . ) .