محمد حسن خان اعتماد السلطنه
498
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
محسن ميرزا ( ص 42 - ص 18 چاپ اول ) پسر بزرگ عبد الله ميرزاى دارا پسر فتحعلى شاه كه داماد نايب السلطنه عباس - ميرزا بود و در نزد ناصر الدين شاه بسيار مقرب در 1263 نديم وليعهد و در تبريز بود . در سال 1271 ادارهء اصطبل و امير آخورى به او واگذار شد . وى شاهزادهاى بود شاعر و دانا و تخلصش « سلطانى » بود . جهانسوز خان ( ص 42 - ص 18 چاپ اول ) پسر پنجاه و يكم فتحعلى شاه ( سليمان خان خانخانان و دائى ناصر الدين شاه ) كه از طرف مادر نوادهء دخترى حسينعلى خان بيگلربيگى اورميه بود و نام اصلى او نيز حسينقلى خان همنام جدش پدر فتحعلى شاه و چون او جهانسوز شاه به خود لقب داده بود اين شاهزاده را نيز جهانسوز خان و جهانسوز ميرزا مىگفتند . ( حقايق الاخبار ، چاپ دوم ، ص 127 ) . در 1269 امير آخور سلطنتى شد و مناصب دورههاى بعدى او معلوم نيست . در 1302 و 1303 حكمران اروميه بود و از 1304 تا 1309 حاكم شاهرود و بسطام . در 1310 با منصب و درجهء امير تومانى حاكم همدان شد و قشون آنجا نيز در اختيار او قرار داده شد . اما اين سمت او چندان دوامى نيافت كه به شاهرود انتقال يافت و چون وجيه الله - ميرزاى پسر احمد ميرزاى عضد الدوله در 1313 حاكم شاهرود و بسطام و سمنان و دامغان و استراباد شد جهانسوز ميرزا به طهران آمد و از دست برادرزاده شاكى بود و در خانهء امين السلطان بست نشست اما نتوانست كارى بكند تا چندى بعد مجددا حاكم شاهرود و بسطام گرديد و تا سال 1318 هجرى قمرى در سمت مزبور باقى بود و در اين سال بلاعقب در شاهرود درگذشت . محمد حسين ميرزا ( ص 42 - ص 18 چاپ اول ) پسر محسن ميرزاى ميرآخور ( مذكور در بالا ) كه در سال 1288 هجرى قمرى بهجاى پدر امير آخور شد و در سال 1301 نيز بار ديگر به اين مقام رسيد و از سال 1315 تا 1320 ايلخانيگرى ايل قاجار با او بود . در 1314 به لقب يمين السلطان ملقب گرديد و كليهء دواب ديوانى و امور حملونقل به او سپرده شد و در 1323 به حكومت همدان منصوب گشت . وى نيز مانند پدر و جدش اهل فضل بوده است .