محمد حسن خان اعتماد السلطنه

487

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

طول كشيد و واقعهء مولمهء شكست مرو در اين مدت اتفاق افتاد . اين شكست نتيجهء بىكفايتى حشمت الدوله والى خراسان و اختلاف او با قوام الدوله و بىتدبيرى و بىعلاقگى قوام الدوله و شايد هم ناشى از سوءنيت او بوده است ، و گرنه مستوفى ديوان را چه كار به قبول فرماندهى سپاه و شركت در جنگ . در نتيجهء اين افتضاح وقتى به طهران احضار شد او را به خفت تمام وارد پايتخت كرده و جريمه‌اى سنگين از او گرفتند ، ولى او به مصداق فمن نجى برأسه فقدربح راضى و خوشحال بود و در حقيقت دامادى فرهاد ميرزا عموى شاه در آنجا به كارش آمد . در 1278 دوباره به او كار داده شد و به سمت پيشكار سلطان حسين ميرزا جلال الدوله كه بعدا برادرش سلطانمسعود ميرزا يمين الدوله كه ظل السلطان لقب يافته بود جاى او را گرفت مأمور اصفهان شد . در 1280 به پيشكارى سلطانمسعود ميرزا مأمور فارس شد و دو سال در آن شهر بود و به علت بدرفتارى او با مردم شورش در شهر برخاست و ناچار به طهران احضار شد . در 1283 وزير گمركات شد و در 1288 عضو دار الشوراى كبرى گشت و نيز در همين سال وزير محاسبات شد و بالاخره در محرم 1290 به مرض محرقه درگذشت . وى پدر ميرزا ابراهيم معتمد السلطنه و جسد حسن وثوق و وثوق الدوله ( عاقد قرارداد 1919 تحت الحمايگى ايران ) و احمد قوام قوام السلطنه و برادر ديگر اوست كه معتمد السلطنه لقب داشت . علاء الملك قزوينى ، ميرزا عبد الله خان ( ص 41 - ص 17 چاپ اول ) پسر سوم ميرزا نبى خان قزوينى امير ديوان و نوهء فتحعلى شاه از ماه نوش‌لب خانم دختر سى و ششم آن پادشاه . در آغاز در دفتر استيفاء كار مىكرد . در 1274 وزارت و پيشكارى شاهزاده عبد الصمد ميرزا حكمران قزوين را داشت . در 1279 مدتى حاكم همدان بود و لقب علاء الملك هم رسما به او داده شد . در 1293 رياست ادارهء ملبوس و خيامخانهء نظام را داشت . مدتى نيز حاكم شاهرود و بسطام و پس از ميرزا محمد قوام الدوله مدتى وزير وظايف بود . در 1301 مستوفى بنائى بود و سال بعد به عضويت دار الشوراى كبرى درآمد و سرانجام در شب سه‌شنبه 23 جمادى الثانيهء 1308 به سكته درگذشت . اولادى نداشت . امين الدوله ، ميرزا على خان ( ص 41 - ص 17 چاپ اول ) پسر حاج ميرزا محمد خان مجد الملك و متولد 1260 هجرى قمرى . پدر او را بسيار خوب تربيت كرد و او نيز استعداد خوبى داشت . خيلى جوان بود كه در وزارت