محمد حسن خان اعتماد السلطنه
471
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
امير ديوان نورى ، محمد تقى ( ص 40 - ص 16 چاپ اول ) ميرزا محمد تقى پسر ميرزا محمد زمان پسر ميرزا خان بيگ پسر ميرزا هادى پسر ابدال بيگ است كه پس از فوت پدر به نام او ناميده شد . وى خواهرزادهء ميرزا آقا خان نورى و پسرخالهء ميرزا محمد خان مجد الملك بود . در حدود 1232 متولد شد و در 1250 به همراهى ميرزا هدايت الله برادر ميرزا آقا خان نورى مأمور عتبات عاليات شد كه ضريح مطهر حضرت ابو الفضل را كه به دستور شاه ساخته بودند ببرد . در زمان محمد شاه سمت لشكرنويسى داشت و چون ميرزا آقا خان نورى دائيش روى كار آمد به امارت ديوانخانه منصوب شد و در شوال 1271 لقب امير ديوان يافت . پس از عزل ميرزا آقا خان نورى او نيز معزول شد و محاسبات فارس به او واگذار و خدمتى هم در ادارهء بيوتات سلطنتى به وى محول گشت . در 1287 مستوفى درجه اول شد و چندى بعد از آن به علت بيمارى خانهنشين گرديد و سرانجام در ماه محرم يا صفر 1293 درگذشت و در قم مدفون گشت . وى علاوه بر خواهرزادگى باجناق ( همداماد ) ميرزا آقا خان نورى و داماد محمد - زكى خان نورى سردار فارس بود و بعدا حميده سلطان خانم دختر شاهزاده محمد ولى - ميرزاى پسر فتحعلى شاه را گرفت و از آنها جمعا يازده اولاد آورد كه خانوادههاى خواجوى و خواجوى نورى و نورى خواجوى از آنها منشاء يافته است . براى شرح بيشتر رجوع فرمائيد به مجلهء بررسيهاى تاريخى سال 8 ش 1 و 2 ص 281 - 302 و اين مختصر نيز مستفاد از آن مقاله است . معتمد الدوله جوانشير ، عباسقلى خان ( ص 40 - ص 16 چاپ اول ) ملقب به والى و معتمد الدوله ، فرزند ابو الفتح خان و نوادهء ابراهيم خليل خان جوانشير والى قراباغ و پدرزن فتحعلى شاه ، در 1251 به حكومت كاشان منصوب شد و يك سال در آن مقام بود . در 1257 حاكم كرمان شد و دو سال در آن مقام به ملايمت و عدالت گذرانيد . پس از فوت محمد شاه مأمور جمعآورى غلات خالصجات ديوانى گرديد و در 1265 حكومت اردبيل و مشكينشهر ( خياو ) به او داده شد . در 1275 كه شش وزارتخانه در ايران تأسيس شد ، وزارت عدليه را به او دادند و او را به معتمد الدوله ملقب ساختند و سال بعد هم به عضويت شوراى دولتى برگزيده شد و در 1278 درگذشت . عباسقلى خان از مأمورين بالنسبه خوب دولت بوده است . برادرش محمد ابراهيم -