صدر قزوينى ، ميرزا محمد على ( ص 39 - ص 15 چاپ اول ) پسر ميرزا محمد حسين عضد الملك نايب التوليهء اسبق كه در 10 ربيع الثانى 1303 به اين سمت منصوب شد و تا صفر 1305 در اين مقام بود و بار دوم هشت سال بعد در همان ماه صفر به اين مقام رسيد و تا ربيع الاول 1314 اين سمت را داشت . صاحب ترجمه در سال 1319 قمرى در طهران درگذشت . ميرزا محمد رضا متوفى در سال 1273 و به‌جاى او پسرش . حاجى ميرزا محمد حسين نايب التوليه شد . امير كبير ( ميرزا تقى خان ) ( ص 39 - ص 15 چاپ اول ) ميرزا محمد تقى خان فرزند كربلائى محمد قربان آشپز و دربان و ناظر قائم مقام از اهل هزاوه از روستاهاى فراهان اراك متولد يكى از سالهاى 1220 تا 1222 هجرى قمرى كه مادرش فاطمه يا فاطمه سلطان نام داشت و دختر استاد شاه محمد بناى فراهانى بود . در خانوادهء قائم مقام نشو و نما يافت و در دستگاه نظام آذربايجان وارد خدمت شد . دو سفر به روسيه و يك سفر به سفارت به خاك عثمانى رفت و پس از فوت محمد - شاه وليعهد را به طهران آورد و بر تخت نشانيد و لقب اتابك اعظم گرفت و صدارت ايران به او تفويض شد . در ربيع الاول 1265 عزت الدوله يگانه خواهر تنى شاه به عقد ازدواج او درآمد و تا آخر عمر امير با او بود . امير غائلهء سالار را برانداخت و ديگر شورشها را خاموش ساخت . دار الفنون را تأسيس نمود . روزنامهء وقايع اتفاقيه را ايجاد كرد . چاپارخانه را منظم و به ترويج كشاورزى و صنعت اقدام نمود و كارگرانى را براى تعليم به روسيه فرستاد . القاب و عناوين دربارى و ادارى و اشرافى را ملغى ساخت . از رشوه‌خوارى به شدت جلوگيرى نمود . دخل و خرج مملكتى را تعديل كرد . نظام ايران را اصلاح نمود . از مداخلات بىجاى سفراى خارجى جلوگيرى كرد . بازار و سراى امير را ساخت و اين همه كه به ضرر منافع شخصى رقبايش و دول خارجى بود دشمنان او را برانگيخت تا او را از صدارت انداختند و فرمان قتل او را بهرترتيبى بود از شاه گرفتند و به مباشرت مستقيم حاجى على خان مراغه‌اى حاجب الدوله پدر محمد حسن خان اعتماد السلطنه او را در حمام