محمد حسن خان اعتماد السلطنه

790

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

مجير شيبانى از اولاد او هستند ( تاريخ شيبانى ، ص 84 - 87 ) . « 1 » وجه تسميه‌شان آنكه ميرزا على محمد خان را مجير الدوله لقب بود . معتمد الدوله ، فرهاد ميرزا ( ص 263 - ص 195 چاپ اول ) نام كتاب هداية السيل و كفاية الدليل است و در محرم 1294 قمرى چاپ شده است . « 2 » حاج نجفعلى خان ( ص 267 - ص 197 چاپ اول ) پسر ميرزا حسنعلى تبريزى پس از تكميل علوم رسمى در 1273 به اسلامبول رفت و تا 1303 قونسول ايران در آن شهر بود و در 1292 روزنامهء اختر را تأسيس كرد كه بيست و يك سال بمديريت آقا محمد طاهر تبريزى منتشر شد . از تأليفات ديگر او « مجمع الاوصاف » و « ريحان » نيز چاپ شده است ( الذريعه ، ج 9 ق 1 ص 315 ) استاد غلامرضا شيشه‌گر ( ص 268 - ص 198 چاپ اول ) اصلا اهل سارى بود و صحبت برخى از مشايخ هند را دريافته در اواخر عمر مقيم طهران بود و در سال 1301 درگذشت و جنازه‌اش را به مشهد بردند . ( مطلع الشمس ص 404 ) عبد الفاضل ميرزا ( ص 271 - ص 201 چاپ اول ) نام اصلى او عبد الباقى ميرزا بوده است و چون هميشه از بابت اموال ديوانى حوزهء مأموريت خود بدهكار بوده است ناصر الدين شاه او را « عبد الفاضل » نام نهاد تا بلكه رفع باقى كارى دائمى او بشود . وى مردى اديب و دانشمند و صوفىمنش بود و در شعر « عشرت » تخلص مىنمود . ( يادگار س 5 ش 1 و 2 ص 143 و مكارم الاثار ج 1 و 2 ص 140 ) . فوت « عشرت » در هزار و دويست و هشتاد و كسرى بوده است .

--> ( 1 ) - تاريخ شيبانى در شرح احوال رجال اين ظايفه تأليف هموست در 1306 ق . كه در تهران ( 1321 ش ) چاپ شده است . ( 2 ) - آن چاپ بطور افستى هم تجديد شد . دو چاپ حروفى از آن يكى توسط اسماعيل نواب - صفا و يكى ديگر به اهتمام عليرضا طباطبائى در 1366 به نام سفرنامهء فرهاد ميرزا انتشار يافت .