راه‌آهن محمود آباد ( ص 130 - ص 93 چاپ اول ) حاجى محمد حسن پس از آنكه تصميم گرفت در معادن آهن نائيج مازندران كار كند براى آسانى كار خود به فكر كشيدن راه‌آهن از آمل به بندر محمود آباد افتاد كه اگر بتواند تا طهران امتداد دهد ( ربيع الاول 1308 ) و وسايل اين كار را از بلژيك خريد و به خواهش شاه روسها بدون گرفتن گمرك اجازهء عبور آن وسايل را دادند و اين راه‌آهن در سوم رجب 1305 به ساحل درياى مازندران رسيد . ساختمان راه به مهندسين بلژيكى واگذار شده ولى ظاهرا در ساختن آن دقت كافى به عمل نيامده بود و چون آنها از ايران رفتند كارگران ايرانى دنباله كار آنها را گرفتند . براى اين خط يك دستگاه لكوموتيو سبك و دوازده واگون بىسقف وارد كرده بودند . لكوموتيوران آن ابتدا آلمانى بود و چون او رفت يك‌تن حبشى را بدين كار گماردند ، ولى او از عهده برنيامد و ناچار خط از كار افتاد . ساختمانهائى هم كه به عنوان ايستگاه و مهمانخانه در آمل ساخته بودند بتدريج خراب شد و از ميان رفت . ريلها را هم در زمان شاه فقيد برچيدند و آهن آن را به مصرف رساندند . علت اينكه حاجى در اين كار دلسرد شد بنا به يادداشت پسرش ، طمع عبد الله خان يوشى حاكم مازندران بود كه به حاجى گفته بود كه بدون دادن سرمايه در نصف راه‌آهن شريك باشد . اسناد و مدارك مربوط به اين راه‌آهن همه نزد آقاى دكتر اصغر مهدوى موجود است و ممكن است روزى براى مطالعهء علمى مورد استفاده واقع شود . قرارنامهء راه‌آهن و يحيى خان مشير الدوله ( ص 130 - ص 94 چاپ اول ) اين مطلب ظاهرا مربوط است به امتياز و قرارنامهء راه‌آهن ميان دولت ايران و وزير مختار آمريكا كه در جمعهء غره رمضان 1303 هجرى قمرى به وساطت يحيى خان مشير الدوله داده شد و به قول اعتماد السلطنه مشير الدوله يكصد هزار تومان مداخل كرده و پنجاه هزار تومان آن را به امين السلطان وعده داده بود ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 496 و 497 ) و پنج روز بعد آن قرارداد به‌هم خورد و باطل شد . امتداد تلفون ( ص 130 - ص 94 چاپ اول ) ظاهرا راهنماى اين كار بواتال فرانسوى بود . پس از اين رشته رشته‌اى ميان عمارت سلطنتى طهران و مقر ييلاقى شاه كشيده شد و آنگاه ميان خانهء صدراعظم و عمارت