محمد حسن خان اعتماد السلطنه
686
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
سپاهيان قزاق به توپ بسته و غارت شد . براى شرح تفصيلى رجوع شود به كتاب « خاطرات و اسناد ظهير الدوله » به كوشش ايرج افشار . باغ اقبال الدوله ( ص 120 - ص 87 چاپ اول ) اكنون محل بيمارستان نجات است در خيابان سپه كه سابقا متعلق به مرحوم محمد على فروغى ذكاء الملك بود ( از آقاى حسينعلى غفارى معاون الدوله ) . باغ مخبر الدوله ( ص 120 - ص 87 چاپ اول ) محل كنونى بيمارستان ارتش در خيابان تخت جمشيد و بهار . حسن آباد ( ص 120 - ص 87 چاپ اول ) اين محل قبلا به باغ درويش معروف بود و در تاريخ دوشنبه 14 رجب 1293 ناصر الدين شاه آن را به اعتماد السلطنه داد تا آباد كند . خود او مىنويسد كه براى منزل كردن خفه و بد بوده است . اين باغ بين جماران و امامزاده قاسم واقع و مدت بيست سال در دست اعتماد السلطنه بود و متجاوز از سى هزار تومان به مرور در آنجا خرج كرد و يك سال پيش از فوتش كه مقروض شده بود به مبلغى در حدود چهار هزار تومان به ميرزا محمد ناظر فروخت ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 15 و 18 و 1145 ) . محمد حسن خان محقق ( ص 121 س 3 - ص 87 چاپ اول ) پسر حاج محمد خان ابرى حاجب الدوله و متولد سال 1258 هجرى قمرى از پيشخدمتهاى مقرب ناصر الدين شاه كه در سفر اول و دوم آن پادشاه به اروپا ( 1290 و 1295 ) از همراهان وى بود . در اواخر رمضان 1298 كه چند تن از درباريان مغضوب و از نوكرى اخراج شدند او نيز يكى از آنان بود ، مگر امين حضور و حكيم الممالك و پسرش ميرزا - رحيم « * » و آجودان مخصوص . اما قريب يك ماه بعد انيس الدوله از محقق و آجودان مخصوص شفاعت كرد و همهء
--> ( * ) به مناسبت تصحيح و چاپ تاريخ ايران تأليف ماركام و ترجمهء ميرزا رحيم مذكور شرح حالى از ميرزا رحيم در مقدمهء آن كتاب نوشته و منتشر كردهام . براى اطلاع تفصيلى به آنجا مراجعه شود . ( چاپ تهران ، 1364 ) .