محمد حسن خان اعتماد السلطنه

666

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

كرده بودند ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1064 ) . پس از مرگ امين اقدس نيز بيش از صد هزار تومان از ارث او را مالك شد ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1116 ) و در همان نزديكيهاى فوت شاه ثروت او را به سيصد هزار تومان تخمين مىزدند ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1065 ) . در محرم 1311 به واسطهء امين اقدس لقب « امين خاقان » به وى داده شد ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1023 ) و در همان اوقات سفرى به خراسان و عشق آباد تا حدود بخارا و سمرقند رفت و از راه بادكوبه و گيلان برگشت ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1055 ) . امين خاقان در حدود سال 1338 هجرى قمرى در شصت و سه سالگى در قصر ياقوت طهران درگذشت . ( رجال بامداد ) قصر ياقوت ( ص 86 - ص 56 چاپ اول ) پيش از اين عمارت در اينجا قصر و عمارتى بوده است . اين عمارت قبلى در روز جمعه 15 ربيع الاول 1302 كه شاه در آنجا ناهار مىخورد و بخارى روشن بود آتش گرفت ، بطورىكه اثرى از عمارت نماند . در آغاز سال 1305 عمارت اخير ساخته و قريب بيست هزار تومان خرج آن شد . به قول اعتماد السلطنه « بيرونش نقلى نداشت شايد زياده از چهار پنج هزار تومان خرج نشده بود . مقصود شاه از رجوع اين خدمت به ميرزا محمد خان فايده رساندن به او بوده است ، چنان كه همان سال چهار پنج هزار تومان ناتمامى عمارت خودش را تمام كرده بود » ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 373 و 597 ) . طرح اين عمارت از امين الدوله بود و نقشهء آن از بواتال فرانسوى و مركب از دو طبقه ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 444 ) . موزه و اسلحه‌خانه و كتابخانه ( ص 87 - ص 57 چاپ اول ) در 1270 اسلحه‌خانهء مخصوص براى اسلحهء ممتاز و آلات حربيهء سلطنتى بنا كردند و تمام سلاحهاى سلاطين گذشته را كه غالبا جواهرنشان و كار استادان بزرگ قديم و جديد بود در آنجا گذاشتند و نيز كتابخانهء مخصوص براى كتب سلطنتى و قطعات خطوط اساتيد بنا كردند ( منتظم ناصرى ، ج 3 ص 232 ) . اما از اواسط سال 1311 به بعد طالار موزه مخزن بلور و چينى شد . جواهرات را در صندوق گذاشته به خزانهء اندرون بردند ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1066 ) . براى توصيف موزه و جواهرات سلطنتى رجوع شود به « ايران و قضيه ايران » ( ج 1