با روى كار آمدن مجدد امين السلطان نظام السلطنه وزير ماليه شد . در 1317 پيشكار محمد على ميرزا و حاكم آذربايجان گرديد و اين مأموريت او تا 1325 طول كشيد . در اين دوره جعفر آقا شكاك را با آن‌كه او را امان داده بود ، به دستور محمد على ميرزا كشت و بدنامى براى او و زحمتى سخت براى دولت حاصل گشت . در 1325 والى فارس شد و در 16 ذى القعده 1325 به صدارت عظمى رسيد ولى در محرم 1326 استعفا داد زيرا كار كردن با محمد على شاه به علت اختلاف او با مجلس و وكلاء و مشروطه‌خواهان كار بسيار دشوارى بود . ولى دست از او برنداشتند و در 26 محرم دوباره مأمور تشكيل كابينه شد و اين كابينه تا جمادى الاولى 1326 كار كرد و مستعفى شد . در 2 محرم 1326 يگانه پسر او كه تازه از انگلستان آمده و فارغ التحصيل شده بود در بيست و دو سالگى درگذشت و پدر پيرش را در حزنى عميق فرو برد . پدر هم پنج ماه بعد بدرود حيات گفت . نظام السلطنه مردى درس‌خوانده ، خوش‌ذوق ، مروج علم و اديب و مأمورى عاقل و با كفايت بود و از همه مهمتر اينكه مرعوب بيگانگان نمىشد و با آنها با استقلال و اراده طرف مىشد . او كتابى به نام « سقطات مورخين » نوشت و يكى از تحصيل كردگان دار الفنون را واداشت كه كتاب « ايران و قضيهء ايران » لرد كرزن را در همان اوايل انتشار به فارسى ترجمه نمايد . اين ترجمه كه البته ناقص است در كتابخانهء مجلس موجود است . از او دخترى ماند به نام فخر السلطنه كه زن شيخ خزعل شد و از او پسرى پيدا كرد . كتابخانهء نفيسى هم داشت كه بعد از او حراج و پراكنده شد . در مأموريتها آثار نيك از او متعدد بر جاى مانده است كه خود به آنها اشاره كرده است . شرح حال بالنسبه مفصل او در مجلهء يادگار سال سوم شمارهء 2 ص 31 - 51 درج است . بدانجا مراجعه فرمائيد . « * » نام صاحب ترجمه را در كتاب اشتباه ضبط كرده‌اند و يقين حسينقلى خان است نه حسنعلى خان . غلامشاه خان اردلان ( امان الله ) ( ص 54 - ص 31 چاپ اول ) فرزند دوم خسرو خان و حسن جهان خانم و اليه دختر بيست و يكم فتحعلى شاه كه

--> ( * ) از نظام السلطنه خاطراتى مانده و چاپ شده است به انضمام اسناد و مداركى چند و همه حكايت از همان قضاوتى مىكند كه مرحوم محبوبى اردكانى دربارهء او اظهار كرده است . نام كتاب مذكور « خاطرات و اسناد حسينقلى خان نظام السلطنه » است ( به كوشش منصورهء اتحاديه و سيروس سعدونديان در دو جلد - تهران ، 1361 ) .