محمد حسن خان اعتماد السلطنه

585

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

شهاب الملك شاهسون ، حاج غلامرضا خان ( ص 54 - ص 31 چاپ اول ) پسر حاج حسين خان شهاب الملك نظام الدوله جارچىباشى امير توپخانه و والى كرمان و خراسان بود . در 1292 حكمران كرمانشاه شد و در 1295 حكمران كرمان . ( منتظم ناصرى ج 3 ص 364 ) در 1299 به نيابت از كامران ميرزاى نايب السلطنه حكمران مازندران شد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 209 ) در 1309 حكومت خوزستان يافت . در 1313 به لقب آصف الدوله ملقب و پيشكار سالار السلطنه پسر خردسال ناصر الدين شاه والى خراسان گشت ( خاطرات اعتماد السلطنه ص 1158 ) و دو سال در اين مقام بود و دوباره حكمران كرمان شد . اين مأموريت او نيز دو سال دوام يافت . آنگاه به وزارت خالصجات و حكمرانى تهران رسيد . در 1320 والى فارس شد ولى چهار ماه بيشتر در آن مقام نبود . در 1322 باز والى خراسان شد و در اين سفر خوب رفتار نكرد و باعث سرو - صداهائى شد كه از آن جمله فروختن دختران قوچانى به تركمنها براى تهيهء پول ماليات بود و در زمان مشروطيت موضوعى شد و بارها عنوان گرديد و ازاين‌رو در 1325 او را معزول و بنا به تمايل مجلس شوراى ملى محاكمه كردند و او اگرچه بعدا هم به وزارت داخله رسيد ولى وجههء خود را از دست داد . « * » پس از كودتاى محمد على ميرزا به حكومت فارس منصوب شد و در 1327 معزول و اندكى بعد فوت شد . وى مردى بالنسبه با كفايت ، آشنا به شعر و ادب ولى از نظر اخلاقى مورد ايراد بود . ناصر الدوله ، سلطانحميد ميرزا ( ص 54 - ص 31 چاپ اول ) پسر بزرگ فيروز ميرزا نصرت الدوله كه در 1298 فرماندهء قشون آذربايجان بود و در آن سال به حكومت كرمان رفت و يازده سال والى كرمان و بلوچستان بود و در رمضان 1309 در آنجا مرد .

--> ( * ) تفصيل اين قضيه در مذاكرات مجلس اول و در تاريخ مشروطهء كسروى و تاريخ بيدارى ايرانيان ناظم الاسلام هست .