در هويت و منصب آنها حاصل نشود . - القاب ناشناخته اگر متعدد بوده است جدا نقل شده است . - پيش اسمها ( خطاب و عنوان ) مثل ميرزا ، آقا ، ملا ، حاجى ، آخوند و ده پانزده تاى ديگر در درون ( ) و پس از نام آورده شده است . اما خان و ميرزا اگر بعد از نام اشخاص آمده در جاى خود مانده و در الفبائى بودن به شمار درآمده است . - در الفبايى كردن نامها لفظ « پسر » و « ابن » منظور نشده است . - در موارد ضرورت ، منصب اشخاص را نقل كرده‌ام و اگر نام پدرش مشخص بوده است آن را هم آورده‌ام . - بطور كلى نامهاى شخصى افراد برين ميزان كه مختار خودم است تنظيم و ترتيب پذيرفته : - اسم كوچك منفرد - ارجاع به لقب ( مثلا محمد - قوام الدوله ) - اسم كوچك منفرد - ( مثلا محمد ) - اسم كوچك + كلمهء عنوانى مثل خان ، ميرزا يا نسبت ( مثل محمد ترك ، محمد خان ، محمد ميرزا ) - اسم كوچك مركب - ارجاع به لقب ( مثل محمد حسين ، محمد رضا ) - اسم كوچك مركب + كلمهء عنوانى مثل خان ، ميرزا يا نسبت آن شخص - در تشخيص القاب اشخاص ، با توجه به كتابهاى ديگرى كه در تاريخ قاجار چاپ كرده‌ام كوشش خود را به كار بسته‌ام كه از تخليط حتى المقدور دور باشد . القاب دورهء قاجارى مبحثى است پيچيده و از مشكلات اساسى مورخ . به‌همين ملاحظه در سالهايى كه با رشتهء كتابدارى دانشگاه تهران همكارى داشتيم موضوع رسالهء فوق ليسانس خانم پرى ناز شاهنواز را استخراج القاب از چندين كتاب مهم در تاريخ قاجار قرار دادم . آن رساله پذيرفته شد و بعد آقاى دكتر اصغر مهدوى آن را مبناى مراجعات خود قرار داد و توانست مقادير زيادى القاب ديگر براساس نوشتجات قديم و مراجع و اسناد مختلف بدان بيفزايد . اين نكته را هم يادآور مىشوم كه در صفحهء 9 مقدمهء جلد اول نوشته بودم نخستين سالنامهء عهد ناصرى از آن سال 1292 بوده است ولى فاضل كتابشناس حجة الاسلام آقاى سيد محمد جزايرى يادآورى كردند كه نخستين سالنامه در 1290 منتشر شده بوده است . بيش ازين گفتنى ندارم و در پايان آرزومندى خود را براى شادمانى روان مرحوم حسين اردكانى يادآور مىشوم و اميدمندم كه لغزش زيادى در عرضه كردن كار پر ارج او بر من روى نياورده باشد . سپاسگزارى از آقاى سعيد اعتماد مقدم كه اجازه داده‌اند نقاشيهاى ناصر الدين شاه مجموعهء ايشان را چاپ كنم در آخرين سطر اين يادداشت مىآورم . ايرج افشار پاريس ، بيستم اسفند 1367