محمد حسن خان اعتماد السلطنه
98
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
تعمير كاروانسراى معروف به كاروانسراى شاه واقع در شهر سارى ، به تاريخ مذكور . تعميرات كامله و تجديدات فاضله در روضهء حضرت معصومه سلام الله عليها به دست ذو الفقار خان حاكم قم ، در سنهء مذكوره . تعمير سد پل دلاك و خود پل مذكور و كاروانسراى آنجا و كاروانسراى حوض سلطان و ساختن حوضى بزرگ از نو در آن مقام با اهتمام به دست ذوالفقار خان حاكم قم ، به تاريخ مزبور . بنياد و تأسيس ميزانى بزرگ وسيع در تبريز مشتمل بر انبارهاى عظيم و لواحق كامل ، در سنهء هزار و دويست و هفتاد و چهار ، سال يازدهم جلوس همايون . تعمير عمارت ديوانى تبريز به مباشرت ميرزا فضل الله وزير نظام ، فى التاريخ . تجديد قلعهء خرمآباد فيلى و باغ سروستان و غرس اشجار و اجراء انهار ، فى التاريخ . آئينه كارى حرم مطهر حضرت رضا سلام الله عليه ، به تاريخ مزبور . مرمت عمارات ديوانى اصفهان خاصة ميدان نقش جهان و ميدان چهار حوض كه به بعضى از آنها از سال سابق شروع شده بود ، به تاريخ مزبور . تسويه و تعمير راه خيابان مازندران به اتمام اهتمام و نهايت عنايت ، در سنهء مزبوره . بنياد و تزيين عمارت مقبرهء نواب امير قاسم ميرزا وليعهد ثالث ، در سال مذكور . تجديد چاپارخانهاى خوى و تمام عرض راه در سنهء هزار و دويست و هفتاد و پنج از هجرت ، سال دوازدهم از جلوس همايون . انشاء و ايجاد كارخانهء ريسمانريسى واقعه در قرب قصر قاجار ، فى التاريخ . و چرخ بخار و اسباب لازمهء اين كار به مبلغ نود هزار تومان به توسط محمود خان ناصر الملك از مسكو ابتياع شد ، ولى بعد از چندى كار كردن معطل ماند و بيهوده افتاد . پس عمارتش اول مخزن تداركات حربيه شد و بعد ضرابخانهء واحد دولتى گرديد و اسباب بخار و اشياء لازمهء ريسمانريسى به مبلغ ده هزار تومان به توسط حكيم الممالك به فروش رفت . احداث عمارت سلطانى قريهء آدران كه در بلوك پشاپويه است و از مرحوم ميرزا آقا خان صدر اعظم در مصادرهء وى به ديوان اختصاص يافت و انتقال گرفت ، به تاريخ مذكور . تعمير عمارات والىنشين شهر سنندج ، در سال مذكور . بنياد و تأسيس قلعهء سرخس جديد ناصرى به مباشرت نواب حمزه ميرزا حشمت الدوله حكمران خراسان و اسكان چند هزار خانوار از ايلات داخلهء خراسان و اين اثر بزرگ در اين سال شروع شد و در سال آتى انجام يافت . نصب درب طلا در روضهء رضويه زادها الله شرفا و مزية كه به دست ميرزا محمد حسين قزوينى عضد الملك متولىباشى ساخته شده بود . در سنهء هزار و دويست و هفتاد