مختوم گرديد . و ديگر مدرسهء دار الفنون است كه در خلال فهرس ذيل چون رشتهء ذكر تواريخ برخى از آثار اين شهريار به اين اثر بزرگوار فرارسد شطرىاند از احوال آن در تضاعيف سطرى چند برخواهيم نگاشت . و ديگر توسعه و تزيين صحن مبارك حضرت شاهزاده عبد العظيم بن عبد الله ابن على الشديد بن الامير حسن بن زيد بن الامام ابى محمد الحسن السبط عليه و على آبائه سلام الله و اضافهء ابنيهء عاليه و حجرات حوالى و تصرفات مليح در ابواب و دروب و ساير ملحقات اين آستان معلى است كه به مساعى مشكور و خدمات مأجور جنت مكان حاج على خان والد مبرور به عمل آمد ، تقبل الله تعالى خدمته و خلد سلطانه و دولته . و اما مدرسه و صحن جديد و تزيين و تكميل صحن عتيق و عمارت رواق مطهر و آئينه‌كارى آن و ساختن و برافراختن دو مأذنهء رفيع بديع از دست دو امين السلطان ماضى و ثانى به ظهور رسيده است ، چنان‌كه من بعد نيز اشاره مىشود . و ديگر عمارات و باغ نجف‌آباد است واقع در جهت ما بين مشرق و جنوب دار الخلافه . اين مبانى اگرچه از دوران محمد شاه ثانى مانده و در آن دولت به دست حاج ميرزا آقاسى احداث شده است ولى در اين عهد ابد مهد به دست مرحوم امين السلطان ماضى طابت تربته چندان صورت آبادانى پذيرفته و زوايد و اضافات بر اصل باغ و عمارات افزوده است كه گوئى مواتى احياء شده و اساسى از سر انشاء گرديده و حقا كه اين روضهء رعناء و غرفه‌هاى غراء كه از باغ رضوان و قصر غمدان حكايت مىكند در جملهء آثار اين عصر ابد مسير بىمثل و نظير افتاده است . و ديگر شهر سرخس ناصرى است در مملكت خراسان كه از عظائم آثار اين پادشاه پادشاه‌نشان مىباشد و به تاريخ بناء آن اشارت خواهيم كرد . و ديگر بلدهء فهرج بلوچستان است كه در پنج فرسنگى بمپور بر ساحل رودخانه مشتمل بر باغات و اسواق و حمامات و ابنيهء عاليه و كلاه فرنگيهاى ممتاز ساخته و به معمارى استاد عباس پرداخته شده و فزون از بيست هزار تومان صرف اين اثر جاويدان به مراقبت نواب سلطانحميد ميرزا ناصر الدوله فرمانفرماى كرمان و بلوچستان گرديده است و هم ما بين نرماشير و بمپور كه من القديم از كسوت آبادانى عارى و عور بود تاكنون چهار قلعهء معتبر و چندين رشته قنوات حسب الامر ايجاد شده است . و ديگر شهر دار الخلافهء ناصره است بمايلحقها از خندق و خاكريز و دروازه‌ها و غيره كه هم در مقام تغيير تاريخ تأسيس اين يادگار على مر الليالى و النهار مختصرى از ترجمهء آن برخواهيم نگاشت و به يادگار گذاشت . و ديگر اضافات عمده در قصر قاجار و نگارستان و دولت‌آباد و لاله‌زار است اگرچه اين باغات در دولتهاى پيش انشاء شده ، اما در عهد همايون متجاوز از سى صد هزار تومان در تغيير وضع و اضافات ابنيهء آنها مصروف افتاده است .