محمد حسن خان اعتماد السلطنه

305

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

كه سلمان در دودهء عصمت و نبوت . و مشاراليه خود در فن صكوك و سجلات كه علامهء آملى در « نفايس الفنون » آن را از فروع علوم شرعيه شمرده است و شرحى در قواعد آن برنگاشته مهارتى فائق و حذقى لايق دارد . كتب شروط و معاملات و عقود و ايقاعاتى كه در محضر شريف جناب مستطاب امام جمعهء مومىاليه مىگذرد جمله به تعبير و تحبير اوست و شرعيات ملل مختلفهء دار الخلافه نيز از وزارت جليلهء امور دول خارجه و ملل متباينهء داخله به بيان و بنان او راجع گرديده . و هم غالبا در مسجد سلطانى دار الخلافه از جانب جناب امام سابق الالقاب به انشاد خطب رسميه مىپردازد و مناسب هروقت را خطابه‌اى از خاطر خويش مىآغازد . اينك از چند سال مىباشد كه بر حسب حكم همايونى به لقب معتمد الشريعه مدعو است و در تحت تشريف دولتى مخبو . ميرزا عبد العلى هرندى اصفهانى در كتب عربيه به رنگ و بوى سيبويه است . آقاخوند ملا حيدر اصفهانى معقول و منقول را خدمت ملا ولى الله و ملا عبد الجواد و مير سيد حسن رضوان الله عليهم اندوخته بود ، و در كافهء سطوح تدريس مىكرد . ميرزا محمد حسين منشى علىآبادى در ادبيات به غزارت ماده مسلم است و در حضرت شاهزادهء هنرپرور حاجى فرهاد ميرزا معتمد الدوله رحمه الله حظوتى تمام داشت و در تأليف مقتل « قمقام زخار » تعبيرا و تحريرا و تقريرا و تحبيرا معاون آن بزرگوار بود . مرتضى قلى خان بن ميرزا عليمحمد خان نظام الدوله از حفدهء محمد حسين خان صدر اعظم اصفهانى است . در فنون ادبيه و علوم عربيه و نظم شعر بالعربيه و الفارسيه از آحاد اساتيد دولت عليه بود . كتاب 1 - جمرات و 2 - اشعهء قدسيه هردو از اوست و غالبا در طهران مىنشست و امسال كه 1306 هجرى است به دار الخلافه درگذشت . ميرزا آقا خطاط زنجانى الاصل طهرانى المسكن در قلم نستعليق خصوصا در كتابه‌نگارى استاد است . ميرزا حسين نايينى خطاطى است كه در قلم شكسته به مقامى بلند رسيده .