محمد حسن خان اعتماد السلطنه
294
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
ملا يعقوب سيادهنى من توابع قزوين ، عالمى عامل است و در قزوين و عتبات تحصيل كرده . ملا يعقوب اسفرورينى من اعمال قزوين ، فقيهى فاضل است و از جفر نيز بىربط نيست . شيخ محمد شالى از قصبات قديمهء رامند قزوين ، در فقاهت و ورع بلا قادح است و سلسلهء مشايخ شال از قديم بيت علم و تقوى بودهاند . ملا لطف الله شيخ الاسلام كردستان و از وجوه افاضل آن سامان . ميرزا محمد حسين همدانى از مجتهدين آن ملك و رؤساء آن خطه . ميرزا محمد صادق مشهور به نمازى از عرفاء ساكنين اصفهان . ميرزا ابو الحسن خان طبيب ساكن طهران ، از برآمدگان اين دولت روزافزون است و تربيتيافتگان مدرسهء دار الفنون . گروهى از مردم معالجات او را بجد مىستايند . ميرزا ابو الحسن بروجردى الاصل طهرانى المسكن پسر ملا على مجتهد بروجردى در محلهء سرتخت دار الخلافه صاحب مسجد و محراب و اشتهار و اعتبار بود و بعد از وى پسرش آقا جلال الدين اينچنين است . و ملا على مذكور از جملهء فحول مجتهدين عصر شاهنشاه مبرور محمد شاه طاب ثراه است . وى خود در حيات حجة الحق فقيه اعظم ميرزا ابو القاسم الجاپلقى بن المولى حسن الجيلانى صاحب « القوانين » بمرتبهء علياى مصاهرت وى نايل گرديد . سبحان الله كه يكى از فرزندان چنين فقيه نبيه از بطن كريمهء مشاراليها مشهور به آقا جمال الدين بروجردى از دعاة بابيه شد و سنت پسر نوح احياء كرد و كافهء اسباط محقق قمى على الخصوص اعلاهم فخرا و اجلهم قدرا آقا جمال الدين بروجردى سابق العنوان پسر حجة الاسلام حاج ملا اسد الله طاب ثراه را كه به نام و نسب و نسبت سهيم آن شيطان رجيم بود در بادى امر بسى شرمنده ساخت : هم دو جعفر بود كين صادق بد آن كذاب بود * نيست تنها صادقى در نام جعفر داشتن آقا منير الدين از علماء اصفهان را حضرت آفريدگار از اين افق تيره و تار طالع ساخته و به تجلى صفت « مخرج الحى من الميت » پرداخته .