محمد حسن خان اعتماد السلطنه
289
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
آوردهايم . حاج سيد حسن شيرازى الاصل طهرانى المسكن رئيس سلسلهء سادات شيرازى كه اولاد و نژاد حاج سيد اسمعيل شيرازى مشهور و همه از صغير و كبير روضة الشهداءخوان و نوحهگر و مرثيهسرا مىباشند ، بود . حاج ميرزا احمد اصفهانى در شغل مرثيهسرايى و كار روضهخوانى به مقامى سامى رسيد و صيت صوتش از طهران به همه جاى ايران كشيد . حاج ملا نوروز قزوينى به نوحهگرى و ذكر مصائب كربلا و مرثيهسرائى شهرتى در قزوين دارد و چندى مجاورت عتبات مقدسهء عراق گزيده و فرزند هنرمندش ميرزا حسن را كه به مزيد مزايا و فضايل از جملهء اماثل محسوب است ، در جاى خويش گذاشته بود . آقا سيد ابو طالب اصلا خراسانى است و فعلا طهرانى . از طلاقت ناطقه و ذلاقت لسان او شگفتى مىبايد گرفت . قدرتى عظيم در ترقيق قلوب و اجراء دموع دارد . شعر هم مىگويد و از علم عدد و ختوم و ادعيه نيز استحضار يافته است و در بسيارى از مطالب شركت و دخالت مىنمايد و از جانب دولت عليه به لقب « صدر الذاكرين » مباهات به هم رسانيده است . صدر الافاضل حاج ميرزا محمد رضا الطهرانى از فحول فضلاء اهل منبر است و در دار الخلافه قبولى تام عند العلماء العظام دارد . ملكهء عربيه و صدق لهجه و حسن سليقهء او را در تربيت مواعظ كمتر ديده و شنيدهايم . ميرزا محمد خطاط اصلا گلپايگانى است و فعلا طهرانى . در قلم نستعليق و شكسته از خوشنويسان مشهور اين شهر بلكه از جملهء افراد دهر به شمار مىآيد . شعر نيز مىگويد و « گلشن » تخلص مىكند . ميرزا عليقلى ابن حاج رضاقلى در شاعرى و نقاشى هردو استاد بود و « مصور » تخلص داشت . مواد تواريخ كه او يافته مشهور است . به دار الخلافهء طهران تولد يافته و در دار القدس مشهد الرضا ( ع ) تحصيل و تكميل آن دو هنر كرده بود . ميرزا عبد الوهاب يزدى متخلص به « مجرم » شاعرى مشهور و به استادى مسلم بود . اشعار و آثار بسيار به يادگار گذاشته و او پسرزادهء آقا محمد هاشم زرگر اصفهانى است كه در خط نسخ نامش به همهجا رفته و ديار اسلاميه را فروگرفته .