محمد حسن خان اعتماد السلطنه
172
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
* افتتاح تجارتخانهاى كنپانيهاى « 1 » دول خارجه در چند موقع از دار الخلافهء طهران * افتتاح كارخانهء فشنگسازى * افتتاح كارخانهء ليمونات رواج دوختهفروشى كه عبارت است از انواع ملبوسات نو حاضر از هرگونه قماشها و پارچههاى داخله و خارجه . فعلا هركس هرقسم لباس بخواهد از اثواب تابستانى و زمستانى در چندين دكان از بازار دار الخلافهء طهران با كمال سليقه و امتياز موجود است و هيچ لازم نيست كه خود خريد قماش كند و به خياطخانه رود و انتظارها كشد . افتتاح دكاكين مخصوص فروش انواع چايها از زمان قليلى است كه عمل چاى در تحت انتظام آمده و سابقا در اين متاع عام البلوى هرگونه اختلاف و اغتشاش شايع بود . افتتاح دكاكين پردهسازى كه شعبهء مخصوص و رشتهء متمايز از كليهء صنعت خياطى شده است . اختراع چرخ مستراشى كه به اين چرخ سطح ظروف مسينه را از درون و بيرون نيك صافى و سترده مىكنند و زايد الوصف مطبوع نفوس و مرغوب قلوب مىسازند . شيوع اوانى و اسباب ورشاو « 2 » افتتاح عمل دندانسازى كه فى الحقيقه براى حسن منظر و حفظ منطق نيز گذشته از تسهيل مأكل به كار است . ظهور عمل سالككوبى كه تقريبا مثل تلقيح جدرى است در تأثير . آزاد فرمودن شط كارون از حد مصب آن الى خطهء اهواز براى عبور و مرور و ورود و صدور كافهء سفاين تجارتى و دولتى از بخارى و شراعى و از براى اتمام همين اكرام است و انجام اين انعام عام كه در اين تاريخ جنابان جلالت نصابان معتمدى السلطان آقا رضا ناظم خلوت و حاج ميرزا عبد الغفار نجم الملك بر سر سد اهواز مأمور شده و رفتهاند . « 3 »
--> ( 1 ) - ( - كمپانى ) ( 2 ) - ( - ورشو ) ( 3 ) - نجم الملك سفرنامهاى ازين مأموريت با گزارشى رسمى از وضع محل نوشت كه قسمت سفرنامه به اهتمام دكتر محمد دبير سياقى طبع شده است .