محمد حسن خان اعتماد السلطنه
168
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
و چون پيوند را فلاحين در افاضهء طراوت و لطافت و رستن الوان ميوهجات از يك اصله و دميدن انواع مركبات در يك شاخه و غيرها من الخصايص از كرامات نشأه نباتات ديدند از دنبالش همى بشتافتند تا غير طريقهاى كه معهود بود دو طريقهء ديگر يافتند و طرق ثلاث بدين اسامى نامى گرديده : 1 ) شكمى ، 2 ) اسكنهاى ، 3 ) لولهاى . ابطال مطالبهء سيورسات كه همواره قشون مأمور در عرض مسافرت از رعيت مىكردند و اين سيرهء سيئه و شيمهء شنيعه فى الحقيقة عناد با مردم وطن بود و فرياد از دست خويشتن ، لاجرم اين خسرو دادگستر معدلتپرور در سال چهارم از تاريخى كه بر تارك مبارك تاج نهاد و از ايران خراج گرفت دست ظلم افواج ببست و آيين اين تاراج برانداخت . نهى شديد از شكار وحش و طير در موسم توالد و تناسل آنها . ظهور صنعت سيمابگيرى پشت آينهها در ايران كه فعلا در طهران و غير آن آينههاى بزرگ و كوچك [ را ] سيمابگيرى مىكنند . ترقى نقاشى از وقتى كه عكس ظهور يافته به صنعت تصوير خدمتى خطير كرده ، دورنماسازى و شبيهكشى و وانمودن سايه و روشن و به كار بردن قانون تناسب و ساير نكات اين فن همه از عكس تاصل يافت و تكميل پذيرفت . از مشهورترين و مذكورين اساتيد اين صنعت جليل يكى جناب فخامت نصاب محمود خان ملك الشعراء است . و ديگر مرحوم ميرزا ابو الحسن خان صنيع الملك كه از آيات اين دولت بود . و ديگر ميرزا محمد خان نقاشباشى « 1 » منسوب صنيع الملك . و ديگر ميرزا جعفر خان زنجانى نقاش مخصوص كه در جميع شعب اين صنعت مهارت عظيم دارد . و ديگر ميرزا ابو تراب خان نقاشباشى وزارت انطباعات . و ديگر محمد حسن بيك افشار ارومى كه هم لال بود و هم كر . منع مذاكرهء عروسى قاسم بن الحسن ( ع ) اين قصه دراز هيچ اصل ندارد و از مورخين و محققين محدثين احدى آن را نقل ننموده ، حتى غواص بحار اخبار علامهء مجلسى ثانى عليه الرحمه كه متأخرين متتبعى در آثار چنو ندارند اين شهرت كاذبه را رأسا بلااصل دانسته است . درين سنوات ازهد المعاصرين حاج شيخ جعفر مجتهد ششترى قدس الله سره خوابى ديده بود كاشف از كذب اين داستان ، پس شرحى در اين باب به حضور شاهنشاه
--> ( 1 ) - كمال الملك .