محمد حسن خان اعتماد السلطنه
133
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
افتتاح كارخانهء آسياى بخار كه در سمت شمال داخلهء ارگ مبارك سلطنتى است . انتشار دانش شوسهء شوارع شهرها اگرچه اين صنعت و عمل در بعضى از جواد عظيمهء ممالك ايران از قرون گذشته ديده مىشود مثل راه شوسهء شهر شوش تا همدان و راه شوسهء واقعه در مملكت مازندران كه به حكم شاه عباس ثانى از سلاطين صفويه ساختهاند كه ماده تاريخش « امر خير » است لكن خود علم و صناعت آن را تاريخ و اثرى نشان نمىدهد كه در ميان اهالى ايران شايع بوده است ، چه مباشر شوسهء مازندران را هم مهندسى از مردم هلاند نوشتهاند . اما در اين تاريخ علم اين صنعت را جمعى كثير از اهالى ايران با عمل آن ضميمه كرده بر سر راههاى بزرگ عامه به امتثال امر دولت و اشتغال خدمت ملت مىگذرانند . [ ايجاد جشنهاى ميلاد ] * ايجاد جشن ميلاد مبارك حضرت امير المؤمنين صلوات الله و سلامه عليه . * ايجاد جشن ميلاد مبارك حضرت سيد الشهداء ارواحنا له الفداء كه سركار عليهء منيرة السلطنه والدهء نواب مستطاب اشرف و الا نايب السلطنه برپا مىدارد . * ايجاد جشن ولادت حضرت صديقهء طاهره فاطمه زهرا سلام الله عليها كه نيز بعد از فوت مهد عليا بواسطهء منيرة السلطنه برپا مىشود . * ايجاد جشن ميلاد مبارك حضرت رضا عليه السلام كه مخصوصا در خراسان گرفته مىشود . * ايجاد جشن مبارك حضرت حجة عجل الله تعالى فرجه . اين جشنها همه را اين پادشاه دينپناه ايده الله بر اقتضاء رسوخ عقيدت و صفاء طويت خود بشخصه رسم فرموده است ، و آيين بزرگ نهاده . در هركدام از جانب دولت ابد فرجام عادات و رسوم اعياد عظيمه و ايام كريمه از قبيل چراغان و آتشبازى و ازدحام عام و انعقاد سلام و جلوس همايون بر سرير ميمون و اداء تبريك و تهنيت و انشاد شعر و خطابت و غير ذلك به عمل مىآيد . * ايجاد جشن ميلاد مبارك همايونى هرساله از شب ششم شهر صفر الخير تا شش هنگام بشرايط جشن و لوازم طوى پرداخته مىشود و در اين موسم سعيد و عيد جديد طبقات عاكفين سرير ابد مسير از وزراء مختار و سفراء كبار و رجال دولت و اعيان مملكت كل على حسب حاله مورد تفقد شاهنشاه جمجاه مىگردند و به بذل خلاع و تشريفها و عطايا و انعامات سرافراز و قرين امتياز مىگردند و نسوان محترمه در حرمخانهء مباركه مهمان نواب متعاليه انيس الدوله مىشوند . رواج كلى و شياع كامل امر تعزيهدارى و سوگوارى در حق حضرت امام ابو - عبد الله سيد الشهداء روحى و ارواح العالمين له الفداء .