محمد حسن خان اعتماد السلطنه

112

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

هزار و سيصد و يك . احداث مهمانخانهاى راه شوسه قم ، فى التاريخ . بنائى توپخانهء جديد بوشهر كه در تاريخ مذكور انجام گرفت . قشلهاى متعدد از سر پل ذهاب « 1 » تا قصر شيرين در سنهء مذكوره . تعميرات باغ ارگ سمنان ، فى التاريخ . صفه‌سازى و نرده‌بندى منارهء خسروجرد خراسان ، فى التاريخ . احداث پل جديد بر سر رود ساوه مشهور به قره‌چاى به همت جناب مستطاب اجل امين السلطان ثانى و در اين شعر ماده تاريخ خود از شخص جناب مستطاب معظم‌له است كه مقرب الحضرة ميرزا صادق فراهانى آن را در اشعار خود تضمين كرده و گفته : به تاريخش چنين فرمود قدسى * پل شاهى صراطا مستقيما و قدسى تخلص جناب مستطاب مشار اليه انعم الله بفضله عليه است . احداث پل مخصوص بر سر رودخانهء شور راه قم كه در جادهء جديد بدل پل مرحوم حاجى ميرزا بيك است به همت جناب مستطاب امين السلطان ثانى دام توفيقه . مادهء تاريخ اين پل را مقرب الحضرة ميرزا صادق فراهانى چنين گفته كه : آصف اسعد امين سلطان نهاد * بر دل درياى آب اين كوه سنگ مرمت و اصلاح سد دار الايمان قم متصل به بارهء شهر ، در سال هزار و سيصد و چهار . تعمير ابنيه و اصلاح نقاشى صورت صف سلام عمارات ديوانى قم ، در يكهزار و سيصد و دو از هجرت . ابنيه و عمارات واقعه در قصبهء كن از قراى مشهورهء معتبرهء دار الخلافه و آثار مذكوره از عظايم مبانى و ضخايم يادگارهاى جاودانى است كه در اين عهد سعد برپا گرديده و انشاء شده است . عزيمت بستن سد اهواز كه در تاريخ تبييض مسودات اين تأليف مبارك جنابان جلالت‌مآبان آقا رضا ناظم خلوت و ميرزا عبد الغفار نجم الملك براى اين كار به عربستان ايران رفته‌اند . بناى قلعهء مريوان كردستان كه از اجلهء آثار اين دولت است به مباشرى مرحوم حاج فرهاد ميرزا معتمد الدوله اعلى الله مقامه . تجديد چند چشمه از پل مشهور به سى و سه چشمه كه بر روى رود زنده‌رود است ، در سنهء هزار و سيصد و يك از هجرت . تعمير قورخانهءكلات ، فى التاريخ . احياء قرى و مزارع و ضياع بلوك جام و باخرز و سرخس و زورآباد و غيره به اقدام و اهتمام ميرزا عبد الوهاب خان آصف الدوله ، فى التاريخ . مرمت اصطبل مباركه اسبهاى قورخانه در نهاو ، به تاريخ مذكور . احداث قلعهء سرتك در ميان كاله در مازندران كه از عظايم آثار است ، به تاريخ مزبور .

--> ( 1 ) - اصل : ذهاب