محمد حسن خان اعتماد السلطنه

109

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

دويست و نود و سه از هجرت ، سال سىام از جلوس همايون . اضافه و الحاق بناهاى بديع رفيع بر عمارات سلطنتى دار الخلافهء طهران هم در سنهء هزار و دويست و نود و سه از هجرت ، سال سىام از جلوس همايون . تأسيس و بنياد عمارت ييلاقى در قريهء شهرستانك در كمال تزيين و نهايت اتفاق و تحصين به مباشرت مغفرت‌مآب آقا محمد ابراهيم خان امين السلطان ماضى در سنهء هزار و دويست و نود و پنج از هجرت ، سال سى و دويم از جلوس همايون . شروع به تسطيح و تسويه و شوسه ساختن و عراده رو كردن شوارع عامه و معابر قوافل و مسافرين و جواد عظيمهء ممتده از دار الخلافه الى سرحدات ايران در سنهء هزار و دويست و نود و شش از هجرت ، مطابق سال سى و سوم از جلوس همايون - و ابتدا شد به ساختن و پرداختن خط راهى كه از خطهء محروسهء طهران به دار السلطنهء قزوين و از آنجا به جلفا و ساحل رود ارس مىگذرد و سپس نوبت راه لاريجان مازندران است و خط جادهء فارس و عربستان ، و اين مهمات كليه و فوايد عامه بدست مرحوم مغفور امين سلطان ماضى مبرور انجام مىگيرد و در سنهء يكهزار و سيصد و شش هجريه كه سال چهلم شمسى از سلطنت اين پادشاه جمجاه كامل گرديده و نگارنده مشغول تبييض اين كتاب مستطاب مىباشد راه شوسه از دار الخلافهء طهران الى دار السلطنهء قزوين در كمال اهميت عامر و داير است و بر رسم شوسه‌هاى ممالك متمدنهء عالم مهمانخانهاى عالى و مساكن مستحفظين و سوارهء قراسواران همه‌جا متواتر و متوالى است و بالخصوص مهمانخانهء بزرگ واقع در داخلهء شهر قزوين مقابل عالى قاپوى عتيق از آثار عظيمهء اين دولت قويمه به شمار مىآيد و انتظام اين خط من جميع الجهات بر عهدهء عمدة الامراء العظام آقا باقر خان سعد السلطنه حاكم دار السلطنهء قزوين موكول است و او در تكاليف و مقررات اين كار بزرگ مسئول است . تعمير و تجديد و مرمت جميع اسواق و خانات و دكاكين و معابر و مدارس و مشاهد و ميادين كه در صفحهء دار الخلافه طهران واقع است ، هم در سنهء سى و سوم از جلوس همايون . تجديد گمركخانهء بوشهر ، هم در سال سى و سوم از جلوس همايون . مرمت عمارات ديوانى شهر سارى در مازندران ، هم در سال سى و سوم از جلوس همايون . ايجاد و بنياد اطاق موزه در كمال عظمت و شكوه به طرز موزه‌هاى ممالك متمدنهء اروپ چنان كه در اوايل اين باب گذشته ، هم در سال سى و سوم از جلوس همايون . تعمير سبزه ميدان دار الخلافهء محروسه ، هم در سنهء مذكوره . تجديد و اعادهء ابنيهء صحن و حجرات و بقعه و ايوان امامزاده زيد كه در طهران است با نهايت اهميت ، هم در سنهء مذكوره . مرمت جامع شريف خاقان خلدآشيان اعلى الله مقامه مشهور به مسجد شاه كه در طهران واقع است ، فى التاريخ . حفر و اجراء قناتى به جهت شرب اهالى شيراز به دست قوام الملك در سه فرسنگى