حاكم آن خطه ، به تاريخ مذكور . تكملهء تسويهء راه گيلان به عراق و بستن پلهاى عرض راه و تجديد چاپارخانهاى اين خط ، در سنهء هزار و دويست و هشتاد و دو ، سال نوزدهم از جلوس همايون . تسطيح و تسويه و تسهيل و ساختن و شوسه نمودن راه هزار چم مازندران كه از مسالك صعبه بود به مباشرى مسيو كاستگر خان مهندس نمساوى كه در سال نوزدهم جلوس صورت اتمام پذيرفت . و راه هزارچم جزو همان شاهراهى است كه از دامنهء كوه البرز تا كرانهء درياى خزر كشيده شده و اين اثر از معظمات آثار اين پادشاه جمجاه ارواحنا فداه مىباشد . چون در مسافرتهاى موكب مسعود به مازندران و سياحت سواحل بحر خزر صعوبت طى طرق و اشكال قطع مسافت ما بين جبال و تلال واقعهء در مسالك و معابر آن مملكت را به رأى العين ملاحظه فرمودند و اضطرار رعايا و مسافرين را در وصول به درياكنار به سپردن راههاى دور و نورديدن پست و بلند بسيار سخت مشهود داشتند عزيمت ملوكانه برگماشتند به اينكه از دار الخلافهء طهران راهى تا لب درياى مازندران ايجاد و تسريع و احداث و تسنين فرمايند كه نزديكترين مسالك و ايمن از هرگونه مخاوف و مخاطرات و مهالك بوده باشد . پس خود برحسب اختيار الهام شعار شاهنشاه عرب و عجم راه خطير هزارچم پيش گرفته شده ، حسب الامر الاعلى همه‌جا به كوهكنى و كتل شكافى و جنگل‌تراشى و سنگ‌چينى و خاكريزى و پل‌سازى و توسعهء طريق و رفع مضيق و جميع تكاليف تسطيح و تسويه و تسهيل و تصفيه اشتغال همى رفت تا پس از پرداختن چندين هزار بدرهء زر و سيم اين جادهء عظمى و صراط مستقيم كه فى الحقيقه بر چند اثر بزرگ محتوى و بر چند يادگار شگرف منطوى است در شهور اين سال صورت تمام و كيفيت كمال پذيرفت و در تاريخى كه خواهم برنگاشت به شرف بازديد و مشاهده و تماشاى شخص شاهنشاهى ظل اللهى نايل گرديد . حفر و اجراء نهر شهر رشت به مباشرت محمد قاسم خان والى گيلان ، هم در سال نوزدهم جلوس همايون . تجديد و مرمت و تأسيس و عمارت رباطات عرض راه خطهء دار الامان كرمان ، به تاريخ مذكور . بناء و انشاء مدارس و مساجد و تعميرات عمده در بلدهء طيبهء همدان ، به تاريخ مزبور . و هكذا در ششتر و دزفول و ساير صفحات عربستان احداث مدارس و انشاء مساجد و جوامع چند از جانب دولت غرا به عمل آمد ، در تاريخ مسطور . مرمت و تعمير دار الحكومهء سنندج و ساير ابنيهء معتبرهء آن ، به تاريخ مزبور . تذهيب ايوان مشهور به ايوان طلاى ناصرى در صحن روضهء مقدسهء رضويه كه به اهتمام ميرزا محمد حسين قزوينى عضد الملك متولىباشى صورت اتمام يافت ، در سال نوزدهم جلوس همايون . بناى انبار در بندر مشهدسر براى حفظ احمال و اثقال و امتعهء وارده از بحر خزر به خاك مازندران ، هم در سال نوزدهم جلوس همايون .