ميرزا مهدي خان استر آبادى
مقدمه ناشر 15
جهانگشاى نادرى ( فارسى )
راه حلّى پيش گرفتهاند كه تا حدّى منطقى است به شرط آنكه مستند و متكاى آنها تا حدى قابل اطمينان باشد . آنها در اين گونه موارد اقدم النسخ را انتخاب مىكنند و با كار در آن سعى مىكنند تا نوشته اصلى نويسنده را ارائه دهند و در موارد خلاف هم آنچه موافق با كار نويسنده تشخيص مىدهند در پانوشت صفحات مورد خلاف بياورند تا اگر واقعا اين مورد موردنظر مؤلف بوده است با اين در پانوشت آوردنها ، آنها براى خواننده فوت نشده باشند . چاپ اول جهانگشاى نادرى - به وسيله انجمن آثار - برين طريق انجام شد كه البته با نسخ چندى كه در تاريخ پسينتر از آن بودند اختلافاتى بهم رسانيد ولى با همه اين اختلافهاى صورى اصل موضوع كه حوادث تاريخى دوره نادر بود بدون گزند و آسيب عرضه گرديد . درين چاپ چون نسخه جديدى با تاريخ 1171 هجرى قمرى به بازار و كتابخانهها رخ نمود كه در چاپ اول حالت مستورى داشت از آنجا كه تاريخ آن اقدم بر تاريخ نسخه مرجع چاپ اول بود همين قدمت تاريخ ايجاب نمود كه اين چاپ مجدد جهانگشا با بلوغ مقابله با اين نسخه عرضه بازار گردد . پس با آن مقابله شد و آنچه در آن بود و در نسخه چاپ اول نبود از آن استخراج گرديد و به آخر تعليقات اين چاپ اضافه شد ، تا اگر عدم آنها در چاپ اول ايجاد نقصى كرده بود درين چاپ با اين اضافت رفع آن نقص شود . ( نسخه 1171 ق . نسخهايست بس نفيس از حيث خط و تذهيب و طلااندازى و تزئينات با مجالس معين كه نشاندهنده بعضى از حوادث ايام نادر است . اين نسخه از طريق مؤسسه سروش و انتشارات نگار با اجازه صاحب آن آقاى اديب برومند به صورت چاپ عكسى عرضه بازار گرديده است ) . نكته بس مهم ديگر كه نبايد فروگذاشته از آن گذشت اينست كه در نسخ متعدد جهانگشا حتى نسخه 1171 ه « يكسال » گم است يعنى نسخ با رعايت ترتيب سنواتى حوادث را عرضه مىكنند تا آنكه به سال 1152 هجرى مىرسند و چون از بيان وقائع اين سال فارغ مىآيند يكباره در سر عنوان بعد پارهاى از نسخ حوادث سال 1154 هجرى را ذكر مىكنند و بدين ترتيب از بيان حوادث سال 1153 هجرى غافل مىمانند ولى پس از سال 1154 هجرى دوباره بيان حوادث را مرتب از سر مىگيرند تا به سال 1160 هجرى