مقدمه حضور در ميدانهاى نبرد فصل بزرگى از تاريخ زندگانى پيامبر بزرگوار اسلام حضرت محمد ( ص ) را تشكيل مىدهد . حضرتش در طول اين جنگها ، ارزشهاى معنوى فراوانى را به جهانيان آموختند و معيارهاى اسلامى جنگ را بيان فرمودند . ارزش نظامى اين جنگها نيز ، با توجه به سطح دانش و تكنولوژى آن روزگار ، بسيار بالاست كه مطالعه آنها نظاميان وسياستمداران ، بويژه پيروان آن حضرت را سود مى رساند . طى درسهايى كه در پيش روى داريد جنهگهاى رسول خدا ( ص ) از ديدگاه سياسى - نظامى مورد ارزيابى وتجليل قرار گرفته است . بر خوانندهء گرامى نبايد پوشيده بماند كه محدوديت حجم درسها ، با توجه به آموزشى بودن متن ، مانع بسط تحليلها مى باشد . با اين وجود كوشيده ايم به مطالب اصلى هر چند گذارا اشاره كنيم . منابع فارسى در اين زمينه از حد چند ترجمه نمى گذرد والبته تعداد منابع عربى نيز اندك است . بنابراين سعى شده است كه تحليلها با توجه به متون كهن تاريخى ارائه شود . در اين راستا با مشكل اختلاف گزارشهاى تاريخى رو به روبوده ايم كه سعى شده است آن دسته از نقلهاى تاريخى كه با سيرهء نبوى موافق است انتخاب گردد . تهيه كنندگان اين نوشته اميدوارند كه خوانندگان نظامى مطالب را با توجه به تخصص خويش مطالعه كنند و از انتقادهاى علمى ونكته سنجيهاى فنى دريغ نفرمايند كه موجب كمال امتنان خواهد بود . از ارشاد وراهنمايى وتذكرهاى ديگر خوانندگان عزيز نيز سپاسگزاريم و آن را موجب غناى علمى بيشتر مى دانيم . از خداوند بزرگ اميدواريم كه اين مجموعهء ناچيز مورد رضاى او باشد ، و در سايه عنايت حضرت صاحب الزمان وزير فرماندهى كل قوا ، حضرت آيت الله خامنه اى مورد استفاده علمى نظاميان عزيز بويژه سپاهيان پاسداران واقع گردد . معاونت تدوين متون آموزشى مركز تحقيقات اسلامى