حسين قرچانلو

2

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

قسمت ساحلى سرزمين سوريه كه ميان دريا و كوهستان واقع بود ، كشور فنيقيه را تشكيل مىداد كه شهرهايى از قبيل صور و صيدا « 1 » و بيبلوس داشت . اين شهرها گاه دوست و متحد و زمانى دشمن يكديگر بودند . فنيقيها عمدتا ناتوان و تحت استيلاى مصريان بودند و به فراعنهء مصر خراج مىپرداختند . انحطاط مصر موجب شد كه در حدود سال 1200 ق . م ، فنيقيها استقلال از دست‌رفتهء خود را بازيابند و از آن زمان دورهء قدرت و افتخارشان آغاز شد . « 2 » فنيقيها كه از جانب خشكى آرامش خاطرى يافته بودند ، با نابودى امپراتورى دريايى كرت از رقيبان دريايى نيز آسوده‌خاطر شدند و از آن پس ، بازرگانى خود را به وضع شگفت‌انگيزى توسعه دادند و در سراسر مديترانهء شرقى به رفت‌وآمد پرداختند و در جزيرهء قبرس « 3 » كوچ‌نشينى تشكيل دادند ؛ ولى از همين زمان يونانيان به رقابت با آنان برخاستند . فنيقيها به نواحى دوردست ، از جمله سيسيل « 4 » ، جزيره ساردنى « 5 » و كناره‌هاى افريقا و اسپانيا رفتند و در همه‌جا نمايندگيهاى تجارتى و شهرهايى از قبيل پانورم « 6 » ، كارتاژ « 7 » و قادس « 8 » را بنياد نهادند و سرانجام با جرأت و تهور وارد اقيانوس اطلس ( درياى محيطى غربى ) شده ، در طول سواحل شرقى اين اقيانوس به جزاير كاسى تريد « 9 » ، « سيلى » « 10 » كه قلع آن معروف بود رسيدند . « 11 » فنيقيها گاه مجبور مىشدند با مردم بومى بجنگند . خود آنان هم اغلب به غارت و راهزنى دست مىزدند و افرادى را از نواحى مختلف ربوده ، در جاى ديگر به عنوان غلام مىفروختند . آنان علاوه بر تجارت برده ، مواد اوليه ، فلزات ، عاج و مواد خوشبو را مىخريدند و محصولات صنعتى ، جواهرات ، پارچه‌هاى ارغوانى رنگ ، اشياء شيشه‌اى و همچنين محصولات زينتى ، ميوه‌جات ، شراب و چوب سدر را به ديگر اقوام مىفروختند . بعدها ، در نتيجهء

--> ( 1 ) . Seyda ( 2 ) . دولاندلن ، ش . ؛ تاريخ جهانى پيش از تاريخ تا قرن شانزدهم ؛ ج 1 ، ص 45 - 46 . ( 3 ) . Qobros ( 4 ) . Sisil ( sieily ) ( 5 ) . Sardeny ( 6 ) . Panorme : پالرمو ( 7 ) . Carthage ( 8 ) . Cadic ( 9 ) . Cassiterides ( 10 ) . Seily ( 11 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 46 .