از : ناربون « 1 » يا اربونه « 2 » ، قرقشونه « 3 » يا كاركاسون « 4 » ، نيمه يا نومشو و اجده . « 5 » ناربون شهرى است در ولايت اود « 6 » در جنوب فرانسه در منطقهء لانگدوك ، نزديك درياى مديترانه كه نام باستانى آن ناربومارتيوس « 7 » و نخستين مستعمرهء روميان در سرزمين گل در جنوب فرانسه بوده است . در 94 ق / 713 م موسى بن نصير رهسپار جبال پيرنه يا جبال آلبرت شد و در ولايت لانگدوك يا سپتمانيا كه در آن هنگام تابع گوتها بود ، به نبرد پرداخت و بر قرقشونه و اربونه غلبه يافت . « 8 » نوشته‌اند كه اربونه پايان فتوحات موسى بن نصير در اندلس بوده است . اين شهر دورترين ثغر مسلمانان در اندلس باقى ماند . « 9 » در 99 ق / 718 م ، حرّ بن عبد الرحمن از كوههاى پيرنه گذشت و به ايالت لانگدوك درآمد و شهرهاى قرقشونه و اربونه و نيمه را محاصره كرد . « 10 » سرانجام سمح بن مالك خولانى در 100 ق / 719 م به لانگدوك حمله برد و شهرهاى اربونه و قرقشونه و بسيارى از دژهاى آنجا را كه از دست رفته بود بازپس گرفت . « 11 » سمح دستور داد كه در ناربون قلاع و استحكامات بسازند . « 12 » در 115 ق / 733 م پادشاه فرانك ، شهر اربونه را محاصره كرد ، ولى مسلمانان با شجاعتى هرچه تمامتر از آن شهر دفاع كردند تا محاصره را شكستند و فرانكها با دادن تلفات بسيار به بلاد خود بازگشتند . « 13 » در 119 ق / 737 م شارل مارتل به ناربون لشكر كشيد و آنجا را محاصره كرد ، ولى مسلمانان به سختى مقاومت كردند . عقبة بن حجاج سلولى ، والى اندلس ، سپاهى براى نجات اربونه فرستاد . جنگ در نزديكى اربونه درگرفت و مسلمانان به سختى شكست خوردند ؛ ولى اربونه

--> ( 1 ) . Narbonne ( 2 ) . Arbuna ( 3 ) . Carcassonne ( 4 ) . Karkason ( 5 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 70 و اندلس يا حكومت مسلمين در اروپا ؛ ص 18 . ( 6 ) . Eud ( 7 ) . Narbo Martius ( 8 ) . نفح الطيب ؛ ج 1 ، ص 224 . ( 9 ) . تقويم البلدان ؛ ص 223 . ( 10 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 73 - 74 . ( 11 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 76 . ( 12 ) . اندلس يا حكومت مسلمين در اروپا ؛ ص 21 . ( 13 ) . اخبار مجموعه ؛ ص 34 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 108 .