بن مسلمه معروف به ابن الافطس كه به يكى از قبايل بربر انتساب داشت ، جانشين او شد . فرزدان او قريب به هفتاد سال در آنجا فرمانروايى كردند و پايتخت ايشان شهر بطليوس بود كه در ميان شهرهاى ديگر منطقه درخششى خاص داشت . « 1 » در 483 ق / 1090 م امير المسلمين ، يوسف بن تاشفين ، براى بار سوم به اندلس آمد و بر ممالك جنوب غربى اندلس از جمله بطليوس مسلط شد . سپس ، در 488 ق / 1094 م بطليوس به تصرف بنى الافطس درآمد . « 2 » در سايهء حمايت بنى الافطس ، بطليوس از مراكز علمى و فرهنگى اندلس شد . ايشان از حاميان ادب و شعر بودند . دربار آنان ، بويژه در زمان المظفر و پسرش ، عمر المتوكل ، پناهگاه جمعى از شعراى آن زمان بود كه مقدّم بر همهء آنها وزيرشان ، شاعر و كاتب بزرگ ، ابو محمد عبد المجيد بن عبدون ( متوفاى 520 ق / 1126 م ) بود . « 3 » ادريسى در قرن ششم در وصف بطليوس مىنويسد : شهرى است بزرگ كه در زمين هموار واقع شده و به گرد آن ، بارويى بلند و استوار است و اطراف آن حومه‌اى بزرگتر از خود شهر وجود دارد . در سمت شرقى شهر ، آثارى از ويرانه‌هاى جنگهاى گذشته بر ساحل رود يانه باقى مانده است . « 4 » بطليوس در 545 ق / 1150 م به تصرف موحدين درآمد و محمد بن على بن الحجّام ، صاحب بطليوس ، براى خليفهء موحدى ، عبد المؤمن ، هدايايى ارزنده فرستاد . « 5 » از اواخر سال 557 ق / 1162 م مردى حادثه‌جو به نام جر الدو « 6 » به قصد تصرف بطليوس در نواحى غرب اندلس بر اراضى اسلامى واقع در منطقهء بطليوس ميان دو رود تاجه و وادى يانه تاخت و تاز آغاز كرد . در رجب 565 / آوريل 1170 حمله‌هاى جر الدوى نيرومند بر شهر بطليوس افزون شد تا جايى كه شهر به محاصره درآمد و پيروزيهايى نصيب آنان شد ؛ « 7 » ولى سرانجام موحدين بر بطليوس

--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 2 ، ص 79 - 80 . ( 2 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 296 و ج 3 ، ص 64 . ( 3 ) . نفح الطيب ؛ ج 2 ، ص 185 و 193 . ( 4 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 545 . ( 5 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 5 ، ص 248 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 3 ، ص 342 . ( 6 ) . ( Geraldo Sem Pavor ) و در منابع اسلامى به صورت « جرانده » آمده است ( - المنّ بالامامه ؛ ص 311 ، 287 و 296 . ( 7 ) . المنّ بالامامه ؛ ص 296 - 297 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 34 .