حسين قرچانلو

526

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

و پس از برگزارى مراسم عيد اضحى ، شهر مرسيه را محاصره كردند . « 1 » عبد الواحد مراكشى مىگويد : چون ابن مردانيش ( شورشى شرق اندلس ) در اثناى محاصره مرسيه مرد ، برادرش ابو الحجاج يوسف مرگ او را پوشيده داشت . « 2 » اندكى بعد ، امير موحدين ، ابو يعقوب يوسف ، در 567 ق / 1172 م مرسيه را گشود و آنجا را به برادر خود ، السيد ابو حفص ، واگذار كرد . « 3 » به نوشتهء ياقوت : مرسيه شهرى پردرخت است و اطراف آن را باغها فراگرفته‌اند . اين شهر جايگاه ابن مردانيش بود و در روزگار وى آباد و پايتخت اندلس بوده است . « 4 » همزمان با ياقوت ، حكومت مرسيه با ابن هود بوده است . ابن هود نيز در 24 جمادى الاول 635 / 21 ژانويه 1138 درگذشت . چون او درگذشت ، رياست مرسيه به برادرش ، على بن يوسف ملقّب به عضد الدوله ، رسيد . « 5 » سرانجام ، مسيحيان شمال به سردارى خايمه ، پادشاه آراگون ، شهر مرسيه را محاصره كردند . اين محاصره چند ماه طول كشيد و در نهايت ، مردم مرسيه با خايمه مذاكره و شهر را به او تسليم كردند . خايمه ، پادشاه آراگون ، در 664 ق / فوريه 1266 ، به مرسيه داخل شد و بدين ترتيب ، مرسيه ، پايگاه بزرگ مسلمانان در ناحيهء شرقى اندلس ، سقوط كرد . « 6 » ابو الفداء در قرن هشتم هجرى ، در وصف مرسيه مىنويسد : شهرى جديد و اسلامى است و در زمان امويان اندلس بنا شده است . از نظر كثرت متنزهات ( گردشگاهها ) و بوستانها به اشبيليه شباهت دارد . شهرهاى موله ، اريوله و نيز حرلّه ، كه جايى خوش‌منظر در كنار رود مرسيه است ، از اعمال ( استانهاى ) مرسيه هستند . « 7 » به نوشتهء حميرى ، مرسيه كنار رود بزرگى همانند رود نيل است . شهر ، جامع بزرگى دارد و گرمابه‌هاى آن فراوان و بازارهاى آن آباد است . ارزاق آن در همهء دورانها ارزان بوده است و ميوه‌هاى فراوان دارد . مردم شهر ، در بافتن فرشهاى بسيار زيبا مهارت دارند و در

--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 10 . ( 2 ) . المعجب ؛ ص 140 . ( 3 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 45 . ( 4 ) . معجم البلدان ؛ ج 5 ، ص 107 . ( 5 ) . الحلّة السّيراء ؛ جزء 2 ، ص 250 . ( 6 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 352 . ( 7 ) . تقويم البلدان ؛ ص 217 .