غرناطه « 1 » ، نام جديد آن گرانادا « 2 » است ، شهر مركز ايالت غرناطه اندلس واقع در جنوب اسپانيا ، بر كنار رودخانهء خنيل يا شنيل و در دامنهء كوههاى سيرانوادا در جنوب شبه جزيره ، در بخش اندلس اسلامى است . غرناطه يا اغرناطه نامى كهن است كه به عصر روميان و گوتها بازمىگردد . در اينكه ريشهء واژه غرناطه چيست ميان محققان اختلاف است . برخى مىگويند كه از واژه رومى گرناته « 3 » ، به معناى انار ، مشتق شده است و آن را به سبب زيبايىاش و فراوانى باغهاى انار كه گرداگرد آن را فراگرفته بود ، بدين نام خوانده‌اند . « 4 » اين شهر در منطقه‌اى پرحاصل واقع و از مركز صنعت و بازرگانى است . وجود ويرانه‌هاى مجاور شهر غرناطه حاكى از آن است كه نزديك آن ، يك شهر رومى قرار داشته است . در 92 ق / 711 م طارق بن زياد لشكرهايى به غرناطه و البيره و مالقه فرستاد . غرناطه به محاصره درآمد و پس از اندك مجاهدتى گشوده شد . مسلمانان عرب ، خصوصا عراقيان ، در ولايت البيره و غرناطه سكونت كردند . « 5 » در دوران عبد الله بن محمد بن عبد الرحمن اوسط ، سوّار بن حمدون قيسى بر غرناطه مسلط شد و آنجا را مركز فرماندهى خود قرار داد . « 6 » در دوران عبد الرحمن الناصر ، عمر بن حفصون قصد داشت كه به غرناطه حمله كند ، ولى مردم راه بر او گرفتند و بازش گردانيدند . « 7 » در 374 ق / 987 م منصور بن ابى عامر با سپاه خود به سمت جنوب راند و به إلبيره و غرناطه آمد و اين نواحى را به زير سلطهء خود درآورد . « 8 » بعد از فروپاشى امويان و عامريان ، خاندان بنى زيرى بن مناد در غرناطه از سال 403 - 484 ق / 1012 - 1091 م حكومت راندند . « 9 » گويند كه سليمان المستعين اموى در سال 403 ق / 1013 م ، به زعماى بنى زيرى بن مناد ، از

--> ( 1 ) . Qarnate ( 2 ) . Granada ( 3 ) . Granata ( 4 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 5 ، ص 11 و نيز معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 328 . ( 5 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 46 و 70 و اندلس يا حكومت مسلمين در اروپا ؛ ص 19 . ( 6 ) . لابن الابّار ؛ الحلّة السّيراء ؛ ج 1 ، ص 149 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 355 . ( 7 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 401 . ( 8 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 535 . ( 9 ) . اندلس يا حكومت مسلمين در اروپا ؛ ص 111 .