مصحف ( قرآن ) بزرگى است كه دو مرد بايد آن را حمل كنند و هر روز صبح زود گروهى از خدمتكاران مسجد آن را به بيرون مىآورند . آن مصحف جلدى دارد كه بسيار شگفت و ابتكارى است و با زيباترين و عجيبترين نقشها آراسته شده است و يك صندلى چوبى مخصوص قرار دادن قرآن مذكور بر آن وجود دارد . . . امام مسجد جامع خود عهده‌دار قرائت . . . جزئى از آن ( قرآن ) است و سپس آن را به جاى خود در آن اتاقك بازمىگردانند . در سمت راست محراب و منبر مسجد ، درى است كه به قصر سلطنتى باز مىشود . . . اين جامع بيست در دارد كه با سرب روپوش شده و با ستاره‌هاى بزرگ پنج پر تزيين شده‌اند . در هر در دو حلقه ( دق الباب ) در نهايت زيبايى وجود دارد و در اطراف هر در ، ديوارها با آجرهاى سرخ حكاكى شده و مزيّتى وجود دارد كه انواع و اقسام صناعات و تزيينات مختلف در آن به كار رفته است . در سمت شمال مسجد جامع ، يك صومعه با ساختمان شگفت‌آورى قرار دارد كه كار بسيار باعظمتى است و شكل و شمايل بسيار زيبايى دارد . پهناى منارهء اين صومعه 10 ذراع در 10 ذراع رشاشى است و ارتفاع آن تا جايى كه مؤذن اذان مىگويد ، 80 ذراع است و بيست ذراع ديگر نيز بدان اضافه مىشود كه مجموعا 100 ذراع مىگردد . دو پلكان يكى در جانب غرب و ديگرى در جانب شرقى منار است كه به وسيلهء آنها بالا و پايين مىروند ، به طورى كه دو نفر كه از پايين منار شروع به بالا رفتن آن كنند جز در بالاى منار در جاى ديگر به هم نمىرسند . ديوارهاى جانبى اين صومعه از پايين تا بالا از سنگ سخت صافى است كه روى آنها را با خطوط و نقوش تزيين كرده‌اند . در چهار جانب صومعه ستونهايى است كه بر پايه‌هايى از مرمر قراردارند . در داخل صومعه خانه‌اى است كه چهار در دارد كه بسته مىشود و هر شب دو مؤذن در آن مىخوابند ، و بر بالاى خانهء داخل صومعه سه ظرف طلايى به شكل سيب و دو ظرف نقره‌اى با برگهاى سوزنى شكل قرار دارد كه در بزرگترين ظرف سيبى شكل حدود 60 رطل روغن زيتون جا مىگيرد كه براى سوخت روشنايى مسجد و صومعه به كار مىرود و 60 خدمتكار در مسجد ( و متعلقات آن ) كار مىكنند و شخصى بر همهء امور مسجد ( و صومعه ) نظارت مىكند . « 1 » مقرّى به نقل از ابن بشكوال دربارهء

--> ( 1 ) . روض المعطار ؛ ص 456 - 457 .