حسين قرچانلو
453
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
است كه سرزمينى لخت و بىحاصل ، به ارتفاع متوسط هشتصد متر بالاتر از سطح درياست . اين وضع جغرافيايى ، آب و هوايى برّى ( سه ماه زمستان سرد و سه ماه تابستان خشك و طاقتفرسا ) را در ايالت كاستيل به وجود آورده است . رشتهكوههاى متعددى ، از جمله آستورى « 1 » و سيرامورنا « 2 » ، اين فلات را مىپوشانند و درّههاى حاصلخيزى به نام ناوا « 3 » كه از نفوذ آب و هواى خشن اين ناحيه مصون مانده است ، در گوشه و كنار و نقاط مساعد فلات ديده مىشود . از ميان رشتهكوههاى داخلى فلات كه سرتاسر آن را مانند تيغههاى ارّه با رشتههاى فرعى خود قطعه قطعه ساختهاند بايد از رشته كوههاى حوزهء مانش « 4 » و رشته كوههاى سيرانوادا « 5 » يا كوهستان برف كه بر جلگهء آندالوزى « 6 » مشرف و همواره پوشيده از برف است نام برد . سيرانوادا از برجستهترين قلل پيرنهاى اسپانياست و قلل مرتفعى دارد كه مهمترين آن ، قلعهء نتو « 7 » با ارتفاع 3407 متر است . « 8 » رودهاى اسپانيا كه به درياى مديترانه و اقيانوس اطلس مىريزند ، عبارتند از : ابر « 9 » ، تاژ « 10 » ، دورو « 11 » ، گوادالكوير « 12 » ، گواديانا « 13 » . رودخانههاى ديگر اين شبه جزيره و شعب مختلف و متعدد آنها به سختى براى عبور خود راهى در اين فلات كوهستانى باز كردهاند . آب اين رودها درّههاى مرتفع و نيز جلگههاى پايين را سيراب ساخته و با مواد رسوبى كه همراه مىآورد موجب حاصلخيزى مناطق ساحلى مىشود ؛ بخصوص كه در اين مناطق وضع جوّى نيز معتدلتر است ؛ مانند جلگه كاتالونيا كه شباهت زيادى به برخى از مناطق حاصلخيز فرانسه ، از جمله لانگدوك « 14 » سفلى و پروانس « 15 » دارد ؛ همچنين جلگه والانس « 16 » يا حيرتاى « 17 » كه آب و هواى بسيار مناسب و محصولات صيفى و سبزى و مركبات آن شهرت دارد و سرانجام ارض موعود « 18 » كه از ميان تمام ايالات اسپانيا از همه
--> ( 1 ) . Asturie ( 2 ) . Sierra Morena ( 3 ) . Navas ( 4 ) . Manche ( 5 ) . Sierre Nevada ( 6 ) . Andalousie ( 7 ) . Nethou ( 8 ) . همان ؛ ص 11 - 13 . ( 9 ) . Ebre ( 10 ) . Tage ( 11 ) . Douro ( 12 ) . Guadal quivir ( 13 ) . Guadiana ( 14 ) . Languedoe ( 15 ) . Provence ( 16 ) . Valance ( 17 ) . Heerta ( 18 ) . Terre Promise