است . موزهء جالب باستانشناسى ، چشمهء آرتوسا ، ويرانه‌هاى يكى از معابد آپولون يك تئاتر يونانى معروفى از قرن پنجم ق . م ، يك آمفى تئاتر رومى و . . . دارد . « 1 » احتمال دارد كه تهاجم مسلمانان ( 48 - 49 ق / 648 - 649 م ) به سرقوسه ، به رهبرى عبد الله بن قيس با استفاده از بىنظمى و به‌هم پاشيدگى ناشى از قتل كنستانتين دوم صورت گرفته باشد . « 2 » در 122 ق / 739 - 740 م حبيب بن ابى عبيده با پسرش عبد الرحمن بن حبيب با سپاهى به جزيرهء صقلّيّه آمد . . . حبيب پسرش را به شهر سرقوسه فرستاد ، وى با مردم آن جنگيد و آنها را فرارى داد و شهر را محاصره كرد ، سپس به گرفتن جزيه صلح كردند و عبد الرحمن به نزد پدرش بازگشت . « 3 » در 211 ق / 826 - 827 م فيمى بر شهر سرقوسه چيره شد . « 4 » سپس بلاطه شهر سرقوسه را از تصرف فيمى درآورد . « 5 » در 213 ق / 828 - 829 اسد بن فرات و سپاه مسلمان شهر سرقوسه را از دريا و خشكى محاصره كردند . در اين احوال سپاهى از قسطنطنيه برسيد و مسلمانان به بيمارى و با دچار شدند و اسد بن فرات بر اثر بيمارى درگذشت . « 6 » در 220 ق / 835 م زيادة الله اغلبى ، فضل بن يعقوب را از افريقيه به « صقلّيّه » فرستاد ، پس با سپاهى به سرقوسه رفت و جنگيد و غنايم بسيار گرفت و بازگشت . « 7 » در 236 ق / 850 - 851 م عباس بن فضل بن يعقوب در نواحى صقلّيّه كشتار كرد . . . آنگاه سپاهيان خود را به قطانيه و سرقوسه و نوطوس . . . فرستاد . « 8 » در 244 ق / 858 - 859 م پادشاه روم سپاهى را از قسطنطنيه به صقليه فرستاد ، كه به سرقوسه رسيدند . عباس بن فضل از پالرمو به مقابلهء آنان آمد و جنگى درگرفت و سپاه روم منهزم شد . « 9 » در 247 ق / 861 م ، عباس بن فضل به سرقوسه رفت ، غنيمت گرفت و به غيران . . . رفت و بعد از سه روز درگذشت . « 10 » در 248 ق / 862 م خفاجة بن سفيان امير صقلّيّه ، فرزندش

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 1401 . ( 2 ) . تاريخ سيسيل در دوران اسلامى ؛ ص 3 . ( 3 ) . الكامل ؛ ج 5 ، ص 191 . ( 4 ) . همان ؛ ج 6 ، ص 334 . ( 5 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 281 . ( 6 ) . همانجا و الكامل ؛ ج 6 ، ص 335 - 336 . ( 7 ) . الكامل ؛ ج 6 ، ص 338 . ( 8 ) . همان ؛ ج 7 ، ص 61 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 285 . ( 9 ) . الكامل ؛ ج 7 ، ص 63 . ( 10 ) . همان ؛ ص 64 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 286 .