توجهى نكرد و كليسا را ويران كرد و به جاى آن مسجد دمشق را بساخت . در ساختمان مسجد چندان دقت و ظرافت به كار رفت كه گويند وليد ماليات هفت سال كشور خود را بر آن خرج كرد . « 1 » مقدسى در وصف ساختمان مسجد مىنويسد : جامع دمشق امروز بهترين نمونهء مسجد در نزد مسلمانان است . اين مسجد را وليد با پايه‌هاى سنگى بزرگ بنا كرد و بالاخانه‌هاى گشاده بر روى ستونهاى سنگ سياه صاف در سه ردهء گشاده نهاد . پهلوى محراب ، در وسط بنا ، گنبدى بزرگ ديده مىشود . دور صحن ، رواقهاى بلند با طاقچه‌هايى در بالاى آنها ديده مىشود كه همه با مرمرهاى سفيد پوشانيده شده ؛ ديوارها تا دو قامت ( انسانى ) پوشيده با مرمرهاى چند رنگ است و از بالاى مرمرها تا سقف از سراميكهاى رنگى است ؛ تصوير درختها و شهرها با آب زر بر روى ديوارها نقاشى و با خطوط زيبا و درست در آنها نوشته شده است ؛ كمتر درخت يا شهر معروفى است كه بر آن ديوارها نقاشى نشده باشد . همهء سرستونها زراندود است . پل رواقها با سراميك ، ستونهاى صحن با مرمرهاى سفيد و ديواره‌هاى دور مسجد و طاقچه‌هايش با سراميك نقشدار زينت‌يافته و پشت‌بامها با ورقهاى سربى و بالاخانه‌ها از دو سو با سراميك پوشيده شده است . وليد در سمت راست صحن مسجد ، دفترى براى ثبت اموال بنا كرد با هشت ستون كه ديوارهاى آن با سراميك مزيّن شده بود . در محراب مسجد و پيرامون آن نگينهايى از عقيق و فيروزه به كار برد . در سمت چپ محراب اصلى ، محراب كوچكترى ( مقصوره‌اى ) براى سلطان يا خليفه ساخت كه در ميانشان شكافى براى رفت‌وآمد بود . . . بر سر گنبد مسجد يك ترنج و بالاى آن يك انارك ساختند كه هر دو زرّين بود . از همه شگفت‌انگيزتر مرمرهاى رنگارنگ در ديوارها و ستونهاى مسجد بود كه هر رديف چنان ماهرانه با مرمرها و رگه‌هاى رديف ديگر جفت شده بود كه اگر هنرمندى يك سال بدان نگاه مىكرد ، مىتوانست هر روز هنرى تازه در آن بيابد . وليد براى ساختمان اين مسجد هنرمندان ايران و هند و مغرب و روم را بياورد . هفت سال ماليات شام را خرج آن كرد و هجده كشتى زر و سيم از راه جزيرهء قبرس بدانجا آورد و

--> ( 1 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 480 - 481 .